ΑΡΕΘΟΥΣΑ


ΑΡΚΑΔΙΚΟΣ ΗΡΩΙΣΜΟΣ
March 23, 2007, 8:50 pm
Filed under: ΠΑΙΔΕΙΑ

«ΑΡΚΑΔΙΚΟΣ ΗΡΩΙΣΜΟΣ»

ΚΕΙΜΕΝΑ: Π. ΔαλαμάγκαςΔΡΑΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ:

Μαρίζα Παπαδημητρίου-Παναγιώτης Δαλαμάγκας

«ΠΑΝ»: —–Ήρωας είναι ο ελεύθερος άνθρωπος που ξεχωρίζει για την αρετή και την ανδρεία του. 0ι άλλοι τον θαυμάζουν και τον μιμούνται. Πρόσωπα, που τα γνωρίζουμε στην ποίηση και την τέχνη της αρχαιότητας να ξεπερνούν τα ανθρώπινα όρια, καθώς έζησαν σε μια άλλη εποχή, βρίσκονται πάνω από μας και είναι αντικείμενο λατρείας.

            Λατρεύονται σε χώρους ιερούς, που τους συναντάμε και τους αναγνωρίζουμε με την ονομασία «ΗΡΩΑ», που οριοθετούνται και αφιερώνονται. Σαν τον ιερό πια αυτό χώρο που πατάμε σήμερα, που φέρει την ιερή ονομασία: «ΠΛΑΤΕΙΑ ΑΡΚΑΔΩΝ ΗΡΩΩΝ». Μια πλατεία, ένα κομμάτι γης, ιερό τέμενος (από το τέμνω, κόβω) που μετασχηματίζεται σε ευλογία για την ιερή πια πόλη της ΓΛΥΦΑΔΑΣ.

«ΜΑΡ». —–Με το ίδιο σκεπτικό ο «ΑΡΚΑΔΙΚΟΣ ΗΡΩΙΣΜΟΣ» αυτομάτως μεταφέρει την ιερότητα των προσώπων που αποκαλούμε ήρωες, στον απέραντο Αρκαδικό χώρο.  Και μετατρέπει την Αρκαδία σε «ΜΝΗΜΕΙΟ ΕΘΝΙΚΟΥ ΗΡΩΙΣΜΟΥ». Και ακολουθώντας το χρησμό και την προτροπή του Μαντείου των Δελφών «Δώσω σοι Αρκαδίην ποσσίκροτον ορχήσασθαι» (θα σου δώσω την Αρκαδία να χορέψεις χτυπώντας δυνατά τα πόδια στη γη), δεν ξέρεις  πότε θα χορέψεις το χορό της Ειρήνης και πότε το χορό του Πολέμου.

 «ΠΑΝ»: —– Όμως η μνήμη της σημερινής μέρας μας παραπέμπει στην ηρωική Μάχη του Βαλτετσίου, 12 και 13 Μαΐου 1821, που ως Αρετή Μνήμης την τιμάμε σήμερα,  δημότες και πολίτες της  Γλυφάδας. Για να μας ταξιδεύει σε ένα άλλο κόσμο και σε μια άλλη Αρκαδία, την «ΑΡΚΑΔΙΑ ΤΩΝ ΒΡΑΧΩΝ», όπου ποταμοί αιμάτων χαράσσουν τα βράχια για να ριζώσει το δένδρο της Λευτεριάς.

«ΜΑΡ»: —–.                         Η ΑΡΚΑΔΙΑ ΤΩΝ ΒΡΑΧΩΝ.

Το αίμα σκίζει

Τα Βουνά των Βράχων.

Ριζώνει η Λευτεριά.

Και συ!

Το ακούς σαν μουσική!

Δακρύζεις κι απορείς.

Είναι το Χαίρε! Των θνητών

Προς τους Αθάνατους.

«ΠΑΝ»::—–. Είναι το χαίρε των θνητών προς τους ΑΘΑΝΑΤΟΥΣ.

Έτσι, με τους Αρκάδες των Ημιθέων,  υποδηλώνεται το πρώτο στοιχείο του Αρκαδικού Ηρωισμού από τα πανάρχαια χρόνια, που είναι η κατάκτηση της Αθανασίας ως «Γέρας, δηλαδή έπαθλο,  Ζωής. Και οι  Ήρωες  μετασχηματίζονται σε φύλακες προμάχους και υπερασπιστές του τόπου. Γι’ αυτό οι τάφοι τους, ατομικοί ή ομαδικοί, οριοθετούνταν στις πύλες των Αρκαδικών πόλεων, για να αποτελούν τους αιώνιους φύλακές τους.

«ΜΑΡ»—–. Ο «ΑΡΚΑΔΙΚΟΣ ΗΡΩΙΣΜΟΣ» δε θέλει τους ήρωές του να αποχωρίζονται τον τόπο τους. Μπορεί η μοίρα να τους έφερε σε όλα τα μήκη και πλάτη του αρχαίου γνωστού κόσμου, αλλά κουβαλούσαν μαζί τους μια αληθινή Αρκαδία. Από τον Αγαπήνορα που οδήγησε τους 6.000 Αρκάδες στην Τροία και τη μακρινή Κύπρο, τον πατέρα του Αγκαίο που οδήγησε τους Αργοναύτες στην απεραντοσύνη των θαλασσών και θυσιάστηκε, υπηρετώντας το κοινό καλό, στο κυνήγι του Καλυδώνιου Κάπρου, όπως αναπαραστάθηκε από το μεγάλο αρχιτέκτονα και γλύπτη Σκόπα στο Ανατολικό Αέτωμα του Ναού της Αλέας Αθηνάς.

«ΠΑΝ»: —–. Στο ίδιο αέτωμα η Τεγεάτισσα ηρωίδα Αταλάντη τονίζει τη διακριτή θέση της γυναίκας σε πράξεις ηρωισμού. Ξεχωρίζουμε την αδάμαστη παρθένα των Αρκαδικών βουνών Μάρπησσα που οδήγησε τις γυναίκες σε αποφασιστική νικηφόρα μάχη υπερασπιζόμενη τη λευτεριά της πατρίδας της Τεγέας και της Αρκαδίας.

«ΜΑΡ»: —–. Το «ΜΝΗΜΕΙΟ» ενός ήρωα δεν είναι σημείο θανάτου, αλλά μαρτυρία Αθανασίας. Όπως μπορεί να το τονίζει και εδώ μια απλή επιγραφή: «ΠΛΑΤΕΙΑ ΑΡΚΑΔΩΝ ΗΡΩΩΝ».Που σημαίνει πως οι ήρωες υπάρχουν και ζουν, στο χώρο και στο χρόνο. Και για τους Αρκάδες οι ήρωες εξακολουθούσαν να ζουν στην Αρκαδία.

«ΠΑΝ»: —–. Θυμόμαστε στον περίφημο πίνακα του Λούβρου τους Αρκάδες Ποιμένες που προσπαθούν να κατανοήσουν την ομολογία του νεκρού ήρωα «ότι βρίσκεται και αυτός ανάμεσά τους, στην Αρκαδία (ET IN ARKADIA EGO SUM).          Αυτό το ξεκάθαρο μήνυμα δηλώνουν οι νεκροί ήρωες Αρκάδες των Θερμοπυλών. που πολέμησαν για ένα διπλό έπαθλο (Γέρας). Το βραβείο της Λευτεριάς για την Ελλάδα, και το βραβείο του θανάτου γι’ αυτούς, που τελικά, καθώς πέθαναν ελεύθεροι, τους οδηγεί στην Ελευθερία και την Αθανασία.

«ΜΑΡ»: —–.            ΓΕΡΑΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΗΣ

(Των εν Θερμοπύλαις Τεγεατών)

ΕΠΑΘΛΟ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ

(Για τους Τεγεάτες που έπεσαν στις Θερμοπύλες)

«ΠΑΝ»: —–. Αγχιμαχητών Τεγεητών εσμέν οι παρά θίν’ αλός μαρνάμενοι

θανάτου γέρας έλαχον, Ελλάς δ’ Ελευθερίης.«ΜΑΡ»: —–. Από τους γενναίους Τεγεάτες είμαστε που μάχονται στήθος με στήθος

και που πολέμησαν δίπλα στη θάλασσα.

Κέρδισαν το βραβείο του θανάτου και η Ελλάδα τη Λευτεριά.

«ΠΑΝ»: —–. Αγε δη, ξείνε, κατά χώρην Τεγεητών ποσσίκροτον ορχήσασθαι,Ελευθερίη δ’ έξαρχος ηγείσθω.«ΜΑΡ»: —–. Αντε μπρος, ξένε, πήγαινε στη χώρα των Τεγεατών να χορέψεις

χτυπώντας δυνατά τα πόδια στη γη.

Και πρωτοχορευτής η Λευτεριά να σέρνει το χορό.

«ΠΑΝ»: —–. Ει δε κλέος ζωής αθανασίη, των ελευθέρων ουκ έστι θάνατος.«ΜΑΡ»: —–. Κι αν δόξα της ζωής είναι η αθανασία, για τους ελεύθερους                                                             θάνατος δεν υπάρχει.«ΠΑΝ»: —–. Καγώ γαρ ενθάδε κείμενος, τείσας τε χρέος ζωής, Αρκαδίη ειμίΠανί και Σιληνοίς συνορχούμενος.

«ΜΑΡ»: —–. Αφού κι εγώ, εδώ θαμμένος, στην Αρκαδία βρίσκομαι

χορεύοντας με τον Πάνα και με τους Σιληνούς.

«ΠΑΝ»: —–. Λαός γαρ κατά λάαν ορέων γίγνεται. Λαός απ’ τη γενιά του βράχου                      στα βράχια των βουνών ξαναγυρνά.

            Στον «ΑΡΚΑΔΙΚΟ ΗΡΩΙΣΜΟ» έχουμε τη μεταστροφή της χαράς της ζωής σε υπέρτατο αγώνα και αντίστροφα.

            Στην όμορφη κοιλάδα του Λούσιου ποταμού οι Αρκαδικές Νύμφες θα λούσουν το νεογέννητο Αρκαδικό Δία. Αλλά το ίδιο ποτάμι με τους μπαρουτόμυλους θα σκορπίσει τις βροντές του πολέμου στον υπέρτατο αγώνα του Έθνους. Είναι σαν το γαλήνιο καράβι του χαρούμενου ερωτικού θεού Διόνυσου, που μετατρέπεται σε μπουρλότο.

«ΜΑΡ» —–.               H ΑΡΚΑΔΙΑ ΤΩΝ ΒΡΑΧΩΝ«Λούσιος».Οι ράχες των βουνών σηκώθηκαν.Και τα πέτρινα δάχτυλα έδειξαν τον ουρανό. Κατέβηκε ο μικρός θεός της δικαιοσύνης.Να λουστεί στα νερά του. 

Κι όταν πάγωσε ο χρόνοςκαι μαρμάρωσε ο διάφανος καθρέφτης, Τότε το ματωμένο σπαθί της Λευτεριάς  πήρε φωτιά από τις μυλόπετρες των βράχων. 

«ΠΑΝ»: —–. Ο «ΑΡΚΑΔΙΚΟΣ ΗΡΩΙΣΜΟΣ» νοείται και συνυπάρχει με το βασικό γνώρισμα των Αρκάδων που είναι ο «ΕΘΕΛΟΝΤΙΣΜΟΣ» και η ΕΘΕΛΟΘΥΣΙΑ. Ο Αρκαδικός Θεός ΠΑΝΑΣ δηλώνει στον ημεροδρόμο Φειδιππίδη ότι θα πάει εθελοντής στο Μαραθώνα. Και πήγε! Ο Αρκαδικός Απόλλωνας είναι Επίκουρος, Επικούρειος. Οι επικεφαλής των Αρκάδων Τεγεάτες στις Πλαταιές ξεκινούν την επίθεση κατά των Περσών παρά τα αντίθετα σημάδια των θεών και των μάντεων. Και τα αλλάζουν. Ώστε να επιβεβαιωθεί η φράση «Αρκάδων ηγουμένων και θεοί έπονται».

«ΜΑΡ»:——  Παράδειγμα προς μίμηση ήταν οι 100 λογάδες, επίλεκτοι ήρωες Ορεσθάσιοι, Αρκάδες πολίτες μικρής πόλεως της Μεγαλοπολιτιδας, που θυσιάστηκαν αυτόκλητοι, με τη θέλησή τους, για την απελευθέρωση της Φιγαλίας. Γνώριζαν από τη ρήση του Μαντείου των Δελφών πως θα σκοτώνονταν και οι 100,  αλλά έσπευσαν να προλάβουν να γραφτούν πριν κλείσει ο κατάλογος των εθελοντών. Χαρακτηριστικό είναι το επίγραμμα πάνω στον ομαδικό τους τάφο, το «ΠΟΛΥΑΝΔΡΙΟ», όπου λατρεύονταν από τους Φιγαλείς με ετήσιες σπονδές (όπως μαρτυρεί και ο Παυσανίας).

«ΠΑΝ»:  —–.            ΑΡΚΑΔΕΣ ΕΣΜΕΝ

Πολυάνδριον Ορεσθασίων μη θαύμαζε, ξείνε. Αρκάδες εσμέν.

Αυτόκλητοι γαρ θάνατον ελόντες Φιγαλεύσιν ελευθερίην έδομεν.

«ΜΑΡ»: —–      «ΑΡΚΑΔΕΣ ΕΙΜΑΣΤΕ»

Το πολυάνδριο των Ορεσθασίων μη θαυμάζεις κι απορείς, ξένε.

Αρκάδες είμαστε.

Αφού το θάνατο μόνοι μας διαλέξαμε, στους Φιγαλείς δωρίσαμε τη λευτεριά.

«ΠΑΝ»: —–. Αυτόκλητος, με τη συναίσθηση του ιστορικού χρέους να υπηρετήσει το Έθνος και την Πατρίδα, φτάνει στη Μάνη, στις 6 Ιανουαρίου 1821, ο Λευτερωτής του Μοριά και της Τριπολιτσάς Θεόδωρος Κολοκοτρώνης. Ακολουθώντας τα γεγονότα της Μεσσηνίας θα φτάσει στην Αρκαδία για να εφαρμόσει το μεγαλοφυές σχέδιό του, την κατάληψη της Τριπολιτσάς, του στρατηγικού κέντρου της τουρκικής αντίστασης.

             Οργανώνει διαδοχικά τα ελληνικά στρατόπεδα των επαναστατών. Ανάμεσά τους και το στρατόπεδο του Βαλτετσίου, που διαλύθηκε από τουρκική επίθεση στις 24 Απριλίου 1821, γιατί δεν υπήρξε επαρκής στήριξη από τα άλλα ελληνικά στρατόπεδα της Αρκαδίας. 

«ΜΑΡ»: —–. Από την άλλη μεριά, στις 6 Μαΐου, μπαίνει θριαμβευτικά στην Τρίπολη με ισχυρές δυνάμεις ο Κεχαγιάμπεης,  αποφασισμένος να καταπνίξει την Ελληνική Επανάσταση. Στις 10 Μαΐου ο Κολοκοτρώνης αποφασίζει την επανασύσταση του στρατοπέδου του Βαλτετσίου με αρχηγό τον Κυριακούλη Μαυρομιχάλη. Στο δισταγμό των Καπεταναίων  απαντά με την παροιμιώδη  φράση: «Εσείς κλειστήτε και εγώ σας έρχομαι μεντάτι. Σας παίρνω στο λαιμό μου». Προβλέπει και επιλέγει εκεί να γίνει η αποφασιστική μάχη του αγώνα. 

            Το Βαλτέτσι οχυρώνεται στο χώρο της Εκκλησίας και λίγων σπιτιών. Αλλά η στρατηγική οχύρωση γίνεται στα περιμετρικά υψώματα με τρεις προμαχώνες. Τον κεντρικό Ανατολικό (που τον υπερασπίζονται οι Κυριακούλης και Ηλίας Μαυρομιχάλης), το Βορειοανατολικό και το Δυτικό ( όπου διακρίθηκε ο γερο Μητροπέτροβας).

«ΠΑΝ»: —–. Οι Τούρκοι επιτίθενται στις 12 Μαΐου με πέντε σώματα στρατού. Το πρώτο και ισχυρότερο, με αρχηγό τον Τρουπή,  ξεκινάει από την Τρίπολη πριν τα ξημερώματα και κατευθύνεται προς Β. του Βαλτετσίου για να εμποδίσει ενισχύσεις από τα στρατόπεδα Χρυσοβιτσίου και Πιάνας και συντρίψει τους αμυνόμενους στον Ανατολικό και Βορειοανατολικό προμαχώνα.  Ένα δεύτερο σώμα ακολουθεί σε λίγο για να στηρίζει το πρώτο. Ένα τρίτο με δυνάμεις ιππικού θα κινηθεί νοτιότερα και αριστερά για να επιτεθεί τελικά στο δυτικό προμαχώνα που τον υπερασπίστηκε με ηρωισμό ο Μητροπέτροβας. Ένα τέταρτο τουρκικό σώμα στο νοτιότερα υψώματα, θα εμπόδιζε ενισχύσεις Ελλήνων από το στρατόπεδο των Βερβαίνων και την ενδεχόμενη, όπως υπολόγιζαν, υποχώρηση των αμυνόμενων στο Βαλτέτσι. Ένα πέμπτο τουρκικό σώμα 3.000 ανδρών με πολεμοφόδια και κανόνια, θα ενίσχυε την επίθεση στον κεντρικό προμαχώνα των Μανιατών, όπου αμύνθηκαν ηρωικά οι Μαυρομιχαλαίοι.

«ΜΑΡ» —–. Από τους Έλληνες πρώτος φθάνει στο Βαλτέτσι ο Κολοκοτρώνης με τα στρατεύματα του Χρυσοβιτσίου. Με καθυστέρηση 4 ωρών ο Πλαπούτας με τα στρατεύματα της Πιάνας. Είναι αυτός που θα προκαλέσει τη μεγαλύτερη φθορά στους Τούρκους κατά την άτακτη φυγή τους την επόμενη μέρα (300 νεκροί και 500 τραυματίες).

Ο Κολοκοτρώνης προφταίνει να καταλάβει ένα ύψωμα βορειότερα και επιτίθεται στα νότα των Τούρκων ανακουφίζοντας τους αμυνόμενους. Διασώζεται η φράση «Βαστάτε! Έρχεται ο Κολοκοτρώνης» καθώς το βράδυ ανέβηκε στο ύψωμα που το λένε «Βουνό του Κολοκοτρώνη» και φώναξε ενθαρρύνοντας με τη βροντώδη φωνή του: «Έρχεται ο Κολοκοτρώνης με 10.000, έρχεται και ο Πετρόμπεης με όλους τους Μανιάτες. Βαστάτε!».

Τη νύχτα θα διασπάσει τον κλοιό  των Τούρκων φέρνοντας τροφές και πολεμοφόδια στους αμυνόμενους.

Τα πρώτα τμήματα του στρατοπέδου των Βερβαίνων θα φτάσουν στο Βαλτέτσι αργά τα μεσάνυχτα. Τα δεύτερα τη χαραυγή Τα τρίτα με το Νικηταρά θα φανούν την ημέρα στις 13 Μαΐου στο ανοιχτό πεδίο της λίμνης Τάκας. Η εμφάνισή τους θα προκαλέσει το φόβο περικύκλωσης και την άτακτη φυγή των Τούρκων.

«ΠΑΝ» —– Η Μάχη του Βαλτετσίου, μια τέλεια επιτελικά οργανωμένη μάχη, αποτελεί δείγμα της στρατηγικής ευφυΐας του Κολοκοτρώνη. Εκεί, για πρώτη φορά οι Έλληνες εμφανίστηκαν άρτια οργανωμένοι, και είναι μια από τις λαμπρότερες  νίκες της Ελληνικής Επανάστασης. Η αναφορά του Κολοκοτρώνη στα Απομνημονεύματά του τονίζει τη μεγάλη σημασία της με τη φράση: « Ήτον η ελευθερία της Πατρίδος».

            Η αποθέωση ενός θνητού στην αρχαιότητα γινόταν με την ανάβαση στο Βουνό των Θεών, τον Όλυμπο.  Όταν όμως η Πατρίδα ευγνωμονούσα έστησε στο Λιμποβίσι, το λίκνο ηρώων της γενιάς του Κολοκοτρώνη, που εγκαινιάστηκε την Κυριακή,26 Ιουλίου 1992, το  ίδιο βράδυ ο Αρκαδικός ήρωας των εθνικών αγώνων δε μένει φύλακας του πατρικού σπιτιού του. Στο σκοτάδι της νύχτας ακολουθεί τη μοίρα των Αρκάδων Ηρώων που θέλουν να γίνουν οδηγοί του ιστορικού μας χρέους.

«ΜΑΡ»:———————     ΛΙΜΠΟΒΙΣΙ  αποθέωση ενός θνητού) Η νύχτα  πέρασε αθόρυβααπό  πόρτες και παράθυρα.Ακούστηκαν αργά τα  βήματα του Φύλακακαι ο κρότος  από το κλείσιμοτης σιδερένιας καγκελόπορτας. 

Ήταν το άνοιγμα της ιστορίας. Ο αργός βηματισμός αραίωνε.Έγινε καλπασμός αλόγου, που χάθηκεστις Λαγκαδιές και τ’ Αρκουδορέματα. 

Ο αντίλαλος πια ήταν καθαρός.«Βαστάτε! ‘Έρχεται ο Κολοκοτρώνης».Και ’μεις στα ταμπούρια του Βαλτετσιούαντιμετωπίζουμε τις ορδές του Κεχαγιάμπεηπου επιτίθενται πια σε κάθε κατεύθυνση.  Ο χρόνος αυτού του διήμερου είναι αιώνιος.Σαν τις Ημέρες της Δημιουργίας.«Και είπεν ο Θεός…Ημέρα πρώτη.Είπεν…Ημέρα δεύτερη». Η ιστορία όμως πλάθεται στα δικά μας χέρια.Το Λιμποβίσι δεν είναι τραγούδι.Είναι Χρέος.

«ΠΑΝ»: Σαν το Χρέος που η πόλη και οι πολίτες της Γλυφάδας προσφέρουν σήμερα στους Ήρωες της Αρκαδίας αλλά και το δικό μας να δώσουμε την ταυτότητα του «ΑΡΚΑΔΙΚΟΥ ΗΡΩΙΣΜΟΥ». Που επιγραμματικά με το «ΑΡΚΑΔΕΣ ΕΣΜΕΝ», όλοι Αρκάδες είμαστε,  περνάει το μήνυμα της αγάπης, της φιλίας και της συναδέλφωσης των λαών.


Leave a Comment so far
Leave a comment



Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s



%d bloggers like this: