ΑΡΕΘΟΥΣΑ


ΕΠΙΣΚΟΠΗ-ΑΝΑΣΤΗΛΩΣΗ.
March 25, 2007, 2:05 pm
Filed under: Επισκοπή

Η αναστήλωση της Επισκοπής Τεγέας

Η έναρξη «αγώνος» 500 ημερών.

———————–

            Το μεσημέρι της Τρίτης (30 Ιανουαρίου 2007), ημέρα της εορτής των Ελληνικών Γραμμάτων συναντήθηκαν το επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό της κατασκευαστικής εταιρείας  ΑΦΟΙ ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΙ και η υπεύθυνη εκπρόσωπος της Διεύθυνσης Αναστήλωσης Βυζαντινών Μνημείων του Υπ. Πολιτισμού. Η συνάντηση αυτή δρομολόγησε τη μεθόδευση των επεμβάσεων και την άμεση έναρξη των εργασιών που προγραμματίζονται, κατά τη σύμβαση στο μέγεθος των 500 ημερών.

            Ο αρχικός προγραμματισμός να μένει ανοιχτός ο Ναός στη διάρκεια των εργασιών, που δημιουργούσε και κατασκευαστικό κόστος, αποκλείστηκε πριν από την προκήρυξη του διαγωνισμού. Αυτό το κενό διευκολύνει το Υπουργείο Παιδείας (Ιερά Μητρόπολη Μαντινείας και Κυνουρίας), το Υπουργείο Πολιτισμού, το Δήμο Τεγέας, τον Τεγεατικό Σύνδεσμο και του φορείς της Τεγέας ώστε να καλύψουν το νομικό κενό στον τρόπο λειτουργίας του Ναού.

            Ο Ναός υπάγεται στην ενορία Σταδίου Τεγέας, αλλά είναι ένα προσκύνημα Παναρκαδικού και Πανελληνίου ενδιαφέροντος. Και επομένως ο τρόπος λειτουργίας του μνημείου πρέπει να ρυθμιστεί με την έκδοση Προεδρικού Διατάγματος (όπως συνέβη προ πολλού με άλλους Ναούς) ή κοινής Υπουργικής Απόφασης Υπουργείων Πολιτισμού και Παιδείας. Ο ισχυρισμός των «Διοικήσεως Παρακμής» του Τεγεατικού Συνδέσμου ότι δήθεν ο Ναός είναι ιδιωτικός είναι λόγια του αέρα. Αναγράφεται για πρώτη φορά στο Καταστατικό του 1930 ο όρος «ιδιόκτητος» Ναός και στην ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΤΕΓΕΑΣ (Ν. Μωραϊτης) η ιστορική ανακρίβεια και κακοήθεια, ότι δήθεν οι Κοινοτάρχες Τεγέας (Ειδικοί Πάρεδροι ήταν) παραχώρησαν το 1884 με «ανύπαρκτη διοικητική πράξη» το Ναό στον Τεγεατικό Σύνδεσμο.

            Ο Νόμος υπ. Αριθ. 3028 «Για την προστασία των Αρχαιοτήτων και εν γένει της Πολιτιστικής Κληρονομιάς» (ΦΕΚ 153/28-6-2002 ) είναι σαφής και κατηγορηματικός. Αντιγράφουμε το ΑΡΘΡΟ 7. (Κυριότητα σε ακίνητα μνημεία).

1. Τα αρχαία ακίνητα μνημεία που χρονολογούνται έως και το 1453 ΑΝΗΚΟΥΝ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ κατά ΚΥΡΙΟΤΗΤΑ και ΝΟΜΗ και είναι ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΕΚΤΟΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΗΣ και Ανεπίδεκτα ΧΡΗΣΙΚΤΗΣΙΑΣ.

            Το Υπουργείο Πολιτισμού με χρήματα δικά του(800.000 €)  αναστηλώνει το Μνημείο Πολιτισμού (Βυζαντινός Ναός Τεγέας) που του ανήκει. Ο Τεγεατικός Σύνδεσμος λειτουργούσε το Ναό (με την ανοχή της Πολιτείας και του Δήμου) ως «Μαγαζί». Σε μια σημαντική ιστορική στιγμή για την Ιστορία, τον Πολιτισμό και την ανάπτυξη, κλείνει ένα «Μαγαζί» και ανοίγει ένα «ΙΔΡΥΜΑ».

            Η τελευταία αναστήλωση του Ναού (εργασίες συντήρησης-ανακατασκευής της στέγης του μνημείου) άρχισε στις 27-4-1987 από τον ιδιώτη αρχιτέκτονα μηχανικό Ν. Γεωργαντά και τελείωσε το 1989, με δαπάνη του Ιδρύματος Στασινοπούλου. Στις 16 και 17 Αυγούστου 1987 στο «Δεύτερο Παντεγεατικό Συνέδριο» που διοργάνωσε ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ ΤΕΓΕΑΣ ( σε συνεργασία με τον Αναπτυξιακό Σύνδεσμο Τεγέας, Πρόεδρος Δ. Καρκαζή) ο Ν. Γεωργαντάς παρουσίασε τα χαρακτηριστικά του μνημείου και την πρόοδο των εργασιών ανακατασκευής και συντήρησης της στέγης.

            Η επισκευή 1987 δεν κρίθηκε απόλυτα επιτυχής. Δεν τοποθετήθηκαν υδρορόες ούτε ασφαλτόπανος σε ορισμένες θέσεις που προέβλεπε η μελέτη. Έσπασαν σε 4 χρόνια πολλά βυζαντινά (ΧΙΟΥ) κεραμίδια με κίνδυνο εισροής όμβριων υδάτων και εμφανίστηκε πολλή υγρασία στο εσωτερικό του Ναού. Οι ρωγμές στο μνημείο έγιναν πιο εμφανείς.

            Η «Αναστήλωση 2007» άρχισε με έναρξη ανασκαφής, μέσα και έξω, των θεμελίων του Ναού σε πλάτος ενός μέτρου και βάθος το ζητούμενο των θεμελίων. Τα παλιά μάρμαρα καθαρίστηκαν, αριθμήθηκαν και φυλάσσονται στο εσωτερικό του Ναού. Τα πρώτα χώματα από την εξωτερική εκσκαφή συγκεντρώνονται, κοσκινίζονται και ερευνώνται από την αρχαιολόγο της εταιρείας πριν από την ανακομιδή τους. Υπάρχει βέβαια και υπεύθυνος από την τοπική Εφορεία Αρχαιοτήτων.

            Στη δυτική πλευρά του Ναού είναι πολύ πιθανό να βρεθούν μαρμάρινα καθίσματα του αρχαίου θεάτρου. Το ίδιο ενδεχόμενο αναμένεται και στα ίδια τα θεμέλιά του. Υποθέτουμε να χρησιμοποιήθηκαν αρχαίοι μαρμάρινοι δόμοι κατά τη  θεμελίωση.

             Θα ακολουθήσει σχετικά σύντομα και η απομάκρυνση των τσιμεντένιων εξωτερικών επιχρισμάτων που αλλοιώνουν βάρβαρα το βυζαντινό διάκοσμο και χαρακτήρα του Ναού. Οι φωτογραφίες του μνημείου σε διαφορετικές χρονικές περιόδους δείχνουν τη μεγάλη διαφορά.

            Σε αυτή τη φάση η αναστήλωση είναι κυριολεκτικά ανασκαφή του αρχαίου θεάτρου, που συνοδεύεται με όλα τα απρόοπτα. Μπορεί να βρούμε το νόμισμα ή νομίσματα που έπεσαν από απροσεξία ή αμέλεια από την τσέπη ή τα χέρια των βυζαντινών μαστόρων. Σε αυτή τη φάση ο ερευνητής, όπως και ο καθένας μας, ζει την ιστορική στιγμή του 10ου αιώνα μ.Χ., χρόνου ανοικοδόμησης του Ναού,  ή του 2ου αιώνος π.Χ., χρόνου ανοικοδόμησης του Θεάτρου.

            Οπωσδήποτε όμως για τρία χρόνια και «ες αεί» το σημαντικό αυτό μνημείο της Αρκαδίας θα είναι χώρος ειδικού ενδιαφέροντος, συγκινήσεων και παιδείας για μικρούς και μεγάλους της Τεγέας, της Αρκαδίας. Και όχι μόνον

Παναγιώτης Φ. Δαλαμάγκας.

             


Leave a Comment so far
Leave a comment



Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s



%d bloggers like this: