ΑΡΕΘΟΥΣΑ


ΕΠΙΣΚΟΠΗ ΤΕΓΕΑΣ
November 11, 2007, 8:48 pm
Filed under: ΕΚΚΛΗΣΙΑ

Η Ιστορία γράφεται με ντοκουμέντα.

«ΕΠΙΣΚΟΠΗ ΤΕΓΕΑΣ»——————-«Ο Τεγεατικός με πρωτόκολλο που κοινοποιεί προς τους προέδρους των χωριών της Τεγέας παραλαμβάνει τον Ναό ως ιδιοκτησία του..»: Ν. Γρηγοράκης: «Οι τοιχογραφίες του ΑΓΗΝΟΡΑ ΑΣΤΕΡΙΑΔΗ και η αναστήλωση από τον Ε. ΤΣΙΛΛΕΡ του βυζαντινού ναού της ΠΑΛΑΙΑΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣ ΣΤΗΝ ΤΕΓΕΑ.  Ο ίδιος πάλι λέγει το ανακριβές πως  το Α. Θέατρο της Τεγέας (σ. σ. δηλ. του 174 π.Χ., του Αντιόχου Δ΄ του Επιφανούς, κατά τη μοναδική μαρτυρία Πλινίου.) χτίστηκε κατά τη ρωμαϊκή περίοδο (146-330 μ.Χ.).Ακόμα πως για την κατασκευή του  Ναού  που χτίζεται το 10ο  αι. μ.Χ. χρησιμοποιούνται και υλικά του Μεσαιωνικού Τείχους. Δηλαδή οι «μεθυσμένοι» Τεγεάτες φτιάχνανε το τείχος και την ίδια στιγμή το γκρεμίζανε για να φτιάξουν την Εκκλησία. Αυτή η παράλογη τελετουργία μου είναι άγνωστη, παρά το ότι είχα χρηματίσει και «Επίκουρος Καθηγητής του Λαϊκού Πολιτισμού» πριν από την επάρατη 7ετία.   Τα ίδια πράγματα γράφει και επαναλαμβάνει (βλέπε και εφημερίδα «ΤΕΓΕΑ») η απόφοιτος του Πολυτεχνείου Κων/να  Σιούντρη που ασχολήθηκε ως αρχιτέκτων με το Ναό της Επισκοπής. Αυτά και πλήθος άλλων που λέγονται αλόγιστα με υποχρεώνουν να καταθέσω αλήθειες και πραγματικά γεγονότα στην κρίση των αναγνωστών, ιδιαίτερα των εκπαιδευτικών.Ο Δήμαρχος Τεγέας Αναστάσιος Βούτσης προσπαθώντας (και πριν από τη θητεία του 1883-1887) να υλοποιήσει τη λειτουργία Εμπορικής Πανηγύρεως με την έκδοση Βασιλικού Διατάγματος, έπρεπε πρώτα να επιτύχει την έγκριση λειτουργίας της Εκκλησίας της Παλαιοεπισκοπής. Το επέβαλε η ιστορία της , η θέση της γενικά  στο κέντρο του Τεγεατικού Πεδίου, ο εντυπωσιακός μεσαιωνικός περίβολος των τειχών (που τα  κατεδάφισαν δυστυχώς τα άρρωστα μυαλά του Τεγεατικού) και ειδικότερα ο μικρός της περίγυρος που υπήρχε και εχρησιμοποιείτο ως βοσκότοπος. Δυο στρέμματα από αυτά ανήκαν στον Κοτζαμπάση Π. Πύρλα που στη Ν. πλευρά τους ακουμπούσαν στο μεσαιωνικό κάστρο Ο γιος του Ι .Π .Πύρλας δώρισε στους Τεγεάτες τον αγρό αυτό των δύο στρεμμάτων και το τείχος αναγράφοντας επιλέξει :«ούτινος το υπάρχον τείχος συνδωρείται υπό του Ιωάννου Πύρλα μετά του ανωτέρω αγρού» . (Αριθμός συμβολαίου 9403/18-1-1886).Λόγω των πολλών δόμων του αρχαίου θεάτρου υπήρχε ελεύθερος περιβάλλων χώρος που εχρησιμοποιείτο αποκλειστικά ως ελεύθερος βοσκότοπος.            Ο Δήμαρχος Αναστάσιος Βούτσης ζήτησε από τον Επίσκοπο Μαντινείας και Κυνουρίας Θεόκλητο Βίμπο να λειτουργήσει το Ναό, που είχε κατεστραμμένο από το χειμώνα του 1849-1850 το μεσαίο τρούλο του και είχε πιθανότατα και κάποιες άλλες κακώσεις λόγω της φθοράς του χρόνου. Σε κάποια επιστολή υπάρχει σημείωμα το οποίο αναφέρει ότι την Παρασκευή της Δικαινησίμου γινότανε μεγάλη θρησκευτική Πανήγυρις, και αυτή ετελείτο μέχρι το 1843. Μετά ταύτα παραμελήθηκε και έπαψαν οι χριστιανοί να συνέρχονται στην Επισκοπή, επειδή ο Ναός βρισκόταν μεταξύ Κοινοτήτων που καθεμιά είχε το δικό της ενοριακό Ναό. Ο Ν. Μοραΐτης όμως αναφέρει ως έτος τελευταίου εκκλησιασμού το έτος 1849. Μιλάμε πλέον με βεβαιότητα πως ο μεσαίος μεγάλος τρούλος κατέπεσε λόγω διαβρώσεων το χειμώνα του 1849-1850. Και επομένως το γεγονός αυτό αποτελεί την αιτία διακοπής της λειτουργίας του.             Ο Επίσκοπος Μαντινείας και Κυνουρίας δήλωσε πως θα επιτρέψει την επαναλειτουργία του Ναού εάν είναι καθολικό αίτημα των κατοίκων της Τεγέας, αφού τα χωριά είχαν ενοριακούς ναούς. Τον Αύγουστο του 1884 ο Δήμαρχος δεν κάλεσε σε σύσκεψη το Δημοτικό Συμβούλιο(Δημαρχιακούς Παρέδρους) αλλά τους Ειδικούς Παρέδρους των Κοινοτήτων Τεγέας. Η σύσκεψη έγινε στο Δημαρχείο ή στο σημερινό Ναό του Αγίου Νικολάου Αλέας που είχε ανακατασκευαστεί εκ βάθρων και μεγαλύτερος το έτος 1858 (Μαρτυρία εφημερίδος «ΑΡΚΑΔΙΑ» του 1858), και εθεωρείτο, όπως και οι άλλοι Ναοί, ως δημοτικό κατάστημα κατά ρητή διάταξη του νόμου του 1834 περί Δήμων. Η σύσκεψη πραγματοποιήθηκε στις 18 Αυγούστου του 1884. Παραβρέθηκε μάλιστα και το μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Τεγεατικού Συνδέσμου Ιωάννης Σβωλόπουλος καταστηματάρχης και κάτοικος Χαλκίδας. Εκεί αποφασίστηκε όλοι να συνδράμουν στον καθαρισμό και ευπρεπισμό της Επισκοπής, με την προσφορά εργασίας και τη συλλογή χρηματικών και υλικών αγαθών. Η Επιτροπή προεδρεύονταν από τον άμεσα υπεύθυνο κατά το Νόμο Δήμαρχο Τεγέας και τον εφημέριο της ενορίας Ευθύμιο Γεωργούλη, δηλαδή τον Οικονόμο του Δήμου Ευθύμιο Γεωργούλη (ταυτοπροσωπία).             Με τα χρήματα του Δήμου Τεγέας και των δημοτών του έγινε η λεγόμενη “Μικρή Αναστήλωση της Επισκοπής”. Ζητήθηκε και η συνδρομή του Τεγεατικού Συνδέσμου, που δε φάνηκε πουθενά. «Φέρτε μας τις εισπράξεις σας στην Αθήνα, είπαν, και αν χρειαστεί θα συμπληρώσουμε από δικά μας».            Το θέμα της στεγάσεως του «Μεγάλου Κουμπέ» (κεντρικού τρούλου) μένει άλυτο. Η Επιτροπή του Ναού προτείνει να επισκευασθεί με καστανιές. Δηλαδή να γίνει στη μέση μια στήλη και πάνω ακτινωτά να μπει η ξυλεία. Αλλά οι τεχνίτες ζήτησαν 2.500 δραχμές που δεν υπήρχαν. Οι Επίτροποι ζήτησαν με επιστολή τους τη συνδρομή του Τεγεατικού και δεν πήραν δεκάρα.             Παρά τις ατέλειες του Ναού ο Δήμαρχος Τεγέας δεν το βάζει κάτω. Στις 5 Αυγούστου 1885 υποβάλλεται αναφορά προς τον Επίσκοπο Μαντινείας Βίμπο υπογεγραμμένη από 85 εξέχοντες Τεγεάτες που τον παρακαλούσαν να επιτρέψει να τελεστεί Παντεγεατική Ιεροτελεστία στην Επισκοπή. Και ο Επίσκοπος την επέτρεψε.   

       12 ιερείς της Τεγέας χοροστάστησαν στη μεγαλοπρεπεστάτη ιεροτελεστία (ισάριθμοι των 12 Αποστόλων) ενώπιον πλήθους 2.500 πιστών, Τεγεατών και Τριπολιτσιωτών.

            Ο Δήμαρχος Τεγέας με το υπ’ αριθ. 281/16 Αυγούστου 1885 αναφέρει στη διοίκηση του Τεγεατικού Συνδέσμου Αθηνών ότι η «θεία λειτουργία υπήρξε λαμπροτάτη». Προσπαθεί να τους συγκινήσει για να τον βοηθήσουν.

            Αλλά και ο ιερέας και οικονόμος του Ναού Ευθύμιος Γεωργούλης με τηλεγράφημα αριθ. 1054 της 27ης Αυγούστου 1885 αναφέρει στη διοίκηση των Αθηνών. ότι «ετελέσθη μεγαλοπρεπεστάτη ιεροτελεστία». Περίληψη των τηλεγραφημάτων δημοσιεύεται σε εφημερίδα των Αθηνών.

            Ο Δήμαρχος όμως κάνει και το επόμενο βήμα. Συγκαλεί το Δημοτικό Συμβούλιο που ψηφίζει ομόφωνα τη σύσταση ετησίας εμπορικής Πανηγύρεως. και προβαίνει στο διορισμό Εκκλησιαστικού Συμβουλίου για τη διοίκηση του Ναού.

            Η σύσταση της εμποροπανηγύρεως επιβεβαιώνεται και ολοκληρώνεται με την έκδοση μέσα σε 45 μέρες και του Β. Διατάγματος.

ΕΦΗΜΕΡΙΣ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ TΟΥ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

ΑΡΙΘ. 37     1885 —    Εν Αθήναις τη 4 Οκτωβρίου

 Περί συστάσεως πανηγύρεως εν τω δήμω Τεγέας.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ      Προτάσει του Ημετέρου επί των Εσωτερικών Υπουργού εγκρίνομεν την σύστασιν εμπορικής πανηγύρεως εν τη θέσει Παλαιά Επισκοπή του χωρίου Αχουρίων του δήμου Τεγέας της επαρχίας Μαντινείας τελουμένης την 15 Αυγούστου εκάστου έτους και ληγούσης την 18 του αυτού μηνός.Εν Αθήναις την 1 Οκτωβρίου 1885                                      ΓΕΩΡΓΙΟΣ                                                  Ο Υπουργός των Εσωτερικών                                                 Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ

        Ο Επίσκοπος Μαντινείας και Κυνουρίας Θεόκλητος Βίμπος δίδει πάλι εντολή στις 14 Αυγούστου 1886 «να τελεσθεί θεία λειτουργία εν τω Ναώ της Παλ. Επισκοπής επί αντιμηνσίου εγκαινιασμένου και φέροντος ιερά λείψανα, εάν ο Ναός ούτος επεσκευάσθη  και διεκοσμήθη καταλλήλως και είναι γενική η επιθυμία των κατοίκων Τεγέας. Εν ταύτη τη περιπτώσει οι ιερείς έχουσι την άδειαν να τελέσωσι εν αυτώ την θείαν λειτουργίαν».

            «Αύτη ετελέσθη λίαν μεγαλοπρεπώς ως συνάγεται διά του υπ’ αριθ. 470 της 17ης Αυγούστου 1886 τηλεγραφήματος του Τηλεγραφείου Τριπόλεως» (Ν. Αλεξόπουλος. Ιστορία του Τ. Σ.  σελ. 100).

            Με το έγγραφο 325/1886 του Δημάρχου Τεγέας Α. Βούτση ανακοινώνεται ότι ο κ. Νομάρχης διά του υπ’ αριθ. 5111 της 23 Αυγούστου 1886 γνωρίζει ότι διόρισε τα Μέλη της Εκκλησιαστικής Επιτροπής αποτελούμενα από τον Ευθύμιον Γεωργούλην Οικονόμον, Μήτσον Σβώλον, Γεώργιον Σταύρου Τσιπιανίτην, Ιωάννην Στασινόπουλον και Γεώργιον Ιωαν Βοργιά. Ο οικονόμος ήταν τυπικά αναγκαίος, διότι ο Ναός είχε έσοδα.

            «Δια του υπ’ αριθ. 20 της 16ης Οκτωβρίου 1886 παρεδόθη διά πρωτοκόλλου και το ανοιχθέν φρέαρ(δυτικά του περιπτέρου) εις Επιτροπήν ήτις κατέβαλε το ποσόν ενενήκοντα πέντε δραχμών»

Βλέπουμε λοιπόν καθαρά πώς το «Πανηγύρι της Τεγέας» ιδρύθηκε από το Δήμαρχο και το Δημοτικό Συμβούλιο Τεγέας. Και πώς ο Ιδιοκτήτης και Διαχειριστής του Ναού της Επισκοπής (Ιδρυτικός Νόμος περί Δήμων 1834) Δήμαρχος Τεγέας πέτυχε την «Πρώτη Αναστήλωση» και επαναλειτουργία του Ι. Ναού.

Από το 1886 υπάρχει αναγνωρισμένο Εκκλησιαστικό Συμβούλιο. Τις δωρεές και προσφορές προς την Επισκοπή τις παραδίδει στον  Οικονόμο  (και ιερέα) του Ναού Ευθύμιο Γεωργούλη και αυτός στο Εκκλησιαστικό Συμβούλιο. Αυτά δεν είναι περιουσία του Τεγεατικού Συνδέσμου, όπως λένε μερικοί βλακωδώς, αλλά του Ι. Ναού της Επισκοπής. Με το ίδιο σκεπτικό και τα κτήματα που δωρίστηκαν στην Εκκλησία ή αποχτήθηκαν με χρήματα του Ιερού Ναού ανήκουν στον Ιερό Ναό και κατ’ επέκταση στο Δήμο και τους δημότες Τεγέας (όπως ορίζει σαφώς ο Νόμος περί Δήμων του 1834). Ο πρόσφατος Νόμος (3028/2002) ορίζει πλέον ρητώς ότι η  κυριότητα και η νομή των μνημείων προ του 1453 ανήκει στο Δημόσιο. Η Επισκοπή Τεγέας είναι μνημείο του 10ου αι. μ.Χ. Και ορίζει σαφώς ο νόμος αυτός ότι δεν αναγνωρίζεται χρησικτησία. Όπως το λέει καθαρά και το άρθρο 68 του Αστικού Κώδικα. Εξάλλου ο Νόμος 3028 βασίζεται και στον Αστικό Κώδικα, όπως αναφέρεται στο σκεπτικό του.

Με την ευκαιρία θα παρακαλούσα την απόφοιτη του Πολυτεχνείου Κωνσταντίνα Σ. όταν αναφέρεται στα ιστορικά του Ναού της Επισκοπής να είναι πιο προσεχτική. Η Ιστορία χρειάζεται τεκμηρίωση. Και να μη λέει ότι είναι καλοχτισμένο το Δυτικό κομμάτι της Εκκλησίας. Αρα είναι έργο του Τσίλερ. Όταν ξέρουμε ότι ο χρηματοδότης της Δεύτερης Αναστήλωσης (1888) Μ. Κατσίμπαλης πριν από τον Τσίλερ είχε επιλέξει άλλο αρχιτέκτονα. Ουσιαστικά την Επισκοπή τη σχεδίασαν αυτοί που υλοποίησαν τα σχέδια αναστήλωσης. Δηλαδή ο Τήνιος Μαρμαρογλύπτης και Αρχιτεχνίτης Ι. Περράκης με τους δύο βοηθούς του που φιλοξενούσε στην Τεγέα ο υπεύθυνος για την αναστήλωση του Ναού (δικός του ήταν ο Ναός) Δήμαρχος Τεγέας Αναστάσιος Βούτσης.

            Ο Νεοϊδρυθείς το 1883 Τεγ. Σύνδεσμος απλά ζήτησε τη δυνατότητα συμπαράστασης στο έργο του Δημάρχου. Αυτό φαίνεται από το ανεπίσημο καταστατικό του 1883 όπου ουδεμία μνεία γίνεται για την Εκκλησία. Αλλά και από το πρώτο και μοναδικό πρακτικό της συνάντησης στην Αθήνα Δημάρχου Τεγέας και Τεγεατικού Συνδέσμου. Το παραθέτουμε.

Πράξις 10. ( 30 Οκτωβρίου 1883 ) (Συνάντηση και συνεργασία με Δήμαρχο Τεγέας)     Εν Αθήναις σήμερον την τριακοστήν Οκτωβρίου 1883 ημέραν Κυριακήν και ώραν 2 Μ. Μ. συνελθόντα τα μέλη της επιτροπής μετά  των Συμβούλων, Προέδρου και Γραμματέως εν τη  Εμπορική Λέσχη Αθηνών, απεφάσισαν τα εξής:   Εν πρώτοις  αναστάς ο Γραμματεύς του Συνδέσμου Κ. Ναύλερης ανήγγειλε εις τα μέλη του Συνδέσμου την έλευσιν του Δημάρχου Τεγέας  Κου Βούτση.        Προσέτι συνέστησε την προσοχήν του Κου Δημάρχου εις τας συνεχείς προσπαθείας βελτιώσεως υπό του Συλλόγου εν τω Δήμω, εφ’ ού προΐσταται. Την πρότασιν ταύτην εδέχθη ευχαρίστως ο Κος Δήμαρχος, προσθέσας και ούτος ότι θέλει συνεργασθεί υπέρ της  προόδου του Συνδέσμου.       Είτα ο Κος Ναύλερης επενέλαβεν ότι ο Σύνδεσμος θέλει εργασθεί υπέρ της γεωργίας,  πανηγύρεως εν τω Δήμω Τεγέας. Ο αυτός προέτεινε εις τον Κον Δήμαρχον ίνα λάβει μέρος ο Σύνδεσμος κατά έν μέλος της εφορίας. Την πρότασίν του ταύτην εδέχθη ο Κος Δήμαρχος ειπών ότι είναι πρόθυμος να διορίσει όντινα ήθελε υποδείξει ο Σύνδεσμος, όστις θα διορισθεί ως γενικός επόπτης των σχολείων του Δήμου. Θα διορίσει δε ο Δήμαρχος καταλλήλους εφορευτικάς επιτροπάς εν Τεγέα.       Τέλος ο Σύνδεσμος εξέφρασε τας ευχαριστίας αυτού τω Κω Δημάρχω διά την τιμήν και προθυμίαν ην προς τον Σύνδεσμον απέδωκεν.            Ο Πρόεδρος                Τα μέλη (8)                                          Ο Γραμματεύς            H. Kολιόπουλος                                                                             Κ. ΝαύλερηςΑυτά, προς «γνώσιν και συμμόρφωσιν»Παναγιώτης Φ. Δαλαμάγκας https://arethusa.wordpress.com


Leave a Comment so far
Leave a comment



Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s



%d bloggers like this: