ΑΡΕΘΟΥΣΑ


ΠΟΛΥΒΙΟΣ
December 22, 2008, 4:21 pm
Filed under: Arcadia

ΠΟΛΥΒΙΟΣ.

 Ο  σοφός ιστορικός και συνταγματικός νομοθέτης.

—————————————–

            Ο μεγάλος Αρκάς Αγκαίος, ( πατέρας του Αγαπήνορα του αποικιστή της Πάφου της Κύπρου), που οδήγησε τους Αρκάδες στην μεγάλη περιπέτεια της θάλασσας, ήταν η αναζήτησή μας στην προηγούμενη συνάντησή μας, με τίτλο: «Αναζητώντας τον Αγκαίο στα Βουνά και τις θάλασσες». Στο ίδιο πνεύμα θα μπορούσε να είναι και η σημερινή αναζήτηση: «Αναζητώντας τον Πολύβιο σε πόλεις, βουνά, στεριές και θάλασσες», για να αναδείξουμε την περιπετειώδη  80χρονη πορεία του. Όμως η ουσία των πραγμάτων διαφέρει και το θέμα μας σήμερα θα έχει  ένα περιγραφικό  πλαίσιο:
  ΠΟΛΥΒΙΟΣ: «Ο Σοφός Ιστορικός και Συνταγματικός Νομοθέτης»

 

Αρκάδες και φίλοι της Αρκαδίας!

            Οι Ελληνικές πόλεις που ανήκαν στην Αχαϊκή Συμπολιτεία, πέτυχαν από τους Ρωμαίους να ρυθμίσει το πολίτευμά τους ο Πολύβιος και να θέσει γι’ αυτούς νόμους. Έτσι ο Πολύβιος πριν γράψει την σαραντάβιβλο γενική ιστορία του, γράφει μια άλλη ιστορία που αποτυπώνεται ως πράξη ευγνωμοσύνης και λατρείας, και που ανιχνεύεται επί αιώνες στις περισσότερες Αρκαδικές πόλεις. Παραθέτουμε σχετικές  μαρτυρίες του Παυσανία.

            (Π. 8.30,8-9): Στην αγορά της Μεγαλόπολης, πίσω από τον Περίβολο, τον αφιερωμένο στο Λύκαιο Δία, ανάγλυφη  σε στήλη εικόνα του Πολύβιου, γιου του Λυκόρτα,

(Π. 8.9,1-2):     Στην αγορά της αρχαίας Μαντινείας, δίπλα στο ναό του Ασκληπιού «υπάρχει εδώ και στήλη με ανάγλυφη παράσταση του Πολύβιου, γιου του Λυκόρτα.

«Ενταύθα ανήρ επείργασται στήλη Πολύβιος Λυκόρτα».

            Το 1877, στις ανασκαφές της Ολυμπίας βρέθηκε βάθρο τιμητικό μνημείου με την επιγραφή: «Η πόλις των Ηλείων Πολύβιον Λυκόρτα Μεγαλοπολίτην».

            Επίσης ανάγλυφη στήλη από τον αρχαίο Κλείτορα με την εικόνα του ιστορικού. «Τούτο , Λυκόρτα παιδί πόλις περικαλλές άγαλμα αντί καλών  έργων είσατο Πολυβίω». Γνωστό επίγραμμα και από επιγράμματα τιμητικών στηλών Αρκαδικών πόλεων για τον Πολύβιο, που τον τιμούσαν για τις πολλαπλές υπηρεσίες του στα χρόνια της πρώιμης ρωμαιοκρατίας. Εδώ ο Πολύβιος σε μορφή πολεμιστή με ακουμπισμένο κάτω το κράνος και τη ασπίδα , χαιρετά με το δεξί χέρι, ενώ με το αριστερό κρατά το δόρυ που η αιχμή του αγγίζει τη γη.

Ακόμα στον Παυσανία (8. 48,8) μαθαίνουμε  πως στην αγορά της Τεγέας, κοντά στο ιερό της Ειλείθυιας υπάρχει βωμός της Γης και μετά το βωμό στήλη λευκού μαρμάρου με ανάγλυφη παράσταση του Πολύβιου, γιου του Λυκόρτα.

Στο ΠΑΛΛΑΝΤΙΟ (Παυσ. 8.44.5): Υπάρχει και ιερό της Κόρης της Δήμητρας, καθώς και ανδριάντας του Πολύβιου όχι πολύ μακριά από το ιερό.

Στην αρχαία ΛΥΚΟΣΟΥΡΑ, (Π. 8.37,2) σε στοά στο Ναό της Δήμητρας και Κόρης σε μια σειρά αγαλμάτων διαβάζουμε επίγραμμα με τον μέγιστο έπαινο για τον Πολύβιο: «Επί δε τω τετάρτω Πολύβιος ο Λυκόρτα και οι επίγραμμά εστίν εξ αρχής τι μη αν σφαλήναι την Ελλάδα, ει Πολυβίω τα πάντα επείθετο και αμαρτούση δι’ εκείνου βοήθειαν αυτή γενέσθαι μόνου». Και τέταρτο τον Πολύβιο, το γιο του Λυκόρτα. Στο Τελευταίο υπάρχει επίγραμμα πως η Ελλάδα δεν θα ατυχούσε από την αρχή, αν σ’ όλα άκουγε τον Πολύβιο. Και μετά την ατυχία της μόνο εκείνος τη βοήθησε.

Ο Πολύβιος της Λυκόσουρας είναι ο Σοφός Σύμβουλος, the Wise Adviser, που τον βρίσκουμε στον ιστορικό Ηρόδοτο και τον τραγικό ποιητή Αισχύλο. Πάθος-μάθος. Παθαίνεις και μαθαίνεις. Ο Κύρος κατεβάζει από την πυρά τον Κροίσο και τον κρατά δίπλα του σαν σοφό σύμβουλο. Οι Αρκάδες γνωρίζουν τον Πολύβιο σαν τον πολύπειρο σοφό πατριώτη τους. Η πείρα της τραγωδίας είναι πλαστή γνώση, κατά τον Πολύβιο, ενώ η πείρα της ζωής επώδυνη. Αντίθετα η γνώση της ιστορίας είναι αληθινή, και χωρίς πόνους.

Ο Πολύβιος, σαν ιδιόρρυθμος πολεμιστής, αγωνίστηκε για την πατρίδα του την Αρκαδία με καθαρά προσωπικό τρόπο, με το μεγαλείο της πείρας και της σοφίας του. Για τους μεταγενέστερους αποτυπώνεται στην περίφημη Γενική, παγκόσμια για την εποχή του ιστορία που αναπτύσσεται σε 40 βιβλία με επίκεντρο την πόλη και την πολιτεία της Ρώμης. Ο Πολύβιος γυρίζει στην ουσία της ιστορίας.  Γίνεται ίστωρ (από το οίδα= που σημαίνει γνωρίζω, γιατί το είδα με τα μάτια μου) Η Ιστορία του είναι εμπειρία μιας πολυτάραχης ζωής. Πέθανε πέφτοντας από το άλογο  στα 82 του χρόνια.

Η ιστορία για τον Πολύβιο είναι μάθημα, δημιουργός ευδαιμονίας. Αυτό που αποδίδεται επιγραμματικά από τον Ευριπίδη: «Όλβιος όστις ιστορίας έσχε μάθησιν», ευτυχισμένος που απόχτησε σαν κτήμα του το μάθημα της ιστορίας. Και για μας ο Πολύβιος παραμένει ο σοφός οδηγός και συμπαραστάτης ζωής.

Ο Πολύβιος είναι παιδί όχι του Λυκόρτα, αλλά της Αχαϊκής Συμπολιτείας. Μιας συνταραχτικής εποχής την οποία και αποτυπώνει ή εκτυπώνει ανάγλυφη στην περίφημη ιστορία του, την οποία περιγράφει ως «πραγματεία».

Γεννημένος το 202 π.Χ. θα κουβαλήσει τις μνήμες της εποχής του. Στην εποχή του φτάνουν οι μνήμες ενός από τους διασημότερους άνδρες της Αχαϊκής Συμπολιτείας, του  Αρατου, που απάλλαξε από την τυραννία τη Σικυώνα όπου τιμήθηκε και λατρεύτηκε σαν ήρωας ελευθερωτής. Ο Αρατος εκλέχτηκε πρώτη φορά το 245 π. Χ  και κατόπιν 17 φορές στρατηγός της Αχαϊκής Συμπολιτείας, της οποίας το κάλλιστον έργον, κατά τον Πολύβιο, ήταν η ομόνοια των Πελοποννησίων. Τα ιστορικά του «Υπομνήματα» που χάθηκαν θα τα μελετήσει ο Πολύβιος, όπου αναγράφεται ως επιδίωξή του η απαλλαγή της Πελοποννήσου από τους Τυράννους αλλά και από την κυριαρχία των Μακεδόνων.

Όταν μόλις μαθαίνει να περπατάει ο μικρός Πολύβιος αρχίζει ο Β΄ Μακεδονικός πόλεμος (200-197) και η εισβολή των Ρωμαίων στη Μακεδονία (199 π.Χ.). Η Αχαϊκή Συμπολιτεία προσχωρεί στην αντιμακεδονική παράταξη και την ημέρα της μάχης των Κυνός Κεφαλών (197 π.Χ.) με νικητή το Φλαμινίνο οι Αχαιοί νικούσαν κοντά στη Σικυώνα το Μακεδόνα στρατηγό Ανδροσθένη διοικητή της φρουράς του Ακροκορίνθου.

Ο Πολύβιος έχει μια πορεία παιδείας ανάμεσα στο μύθο και την ιστορία, το μύθο και το λόγο. Βιώνει τον ιστορικό μύθο της ελευθερίας των Ελλήνων με τη μνημειώδη διακήρυξη του Φλαμινίνου (196 π.Χ.), παλαιού αντιπάλου του Φιλοποίμενα, ενώπιον επισήμων εκπροσώπων των Ελλήνων στο στάδιο που γιορτάζονταν τα Ίσθμια.

«Η Σύγκλητος των Ρωμαίων και ο Τίτος Κοΐντιος στρατηγός ύπατος, καταπολεμήσαντες βασιλέα Φίλιππον και Μακεδόνας, αφιάσιν ελευθέρους, αφρουρήτους, αφορολογήτους, νόμοις χρωμένους τοις πατρίοις, Κορινθίους, Φωκέας, Λοκρούς, Ευβοείς, Αχαιούς και Φθιώτας, Μάγνητας, Θεσσαλούς, Βεραιβούς».

Την άνοιξη του 182 ο πατέρας Λυκόρτας εκλεγμένος στρατηγός στη θέση του νεκρού Φιλοποίμενα, θα πολιορκήσει τη Μεσσήνη και ελευθερώνοντάς την θα τιμωρήσει τους υπεύθυνους της δολοφονίας του 70χρονου Φιλοποίμενα. Τα ιερά του λείψανα θα μεταφέρει τιμητικά στη Μεγαλόπολη. Επίκεντρο της πάνδημης πομπής είναι ο 20ετής γιος του Λυκόρτα  Πολύβιος που κρατά στους ώμους του την καταστόλιστη υδρία με τη σποδό του νεκρού ήρωα.

 Το 181/180 έχουμε το πρώτο δείγμα της πολιτικής του δραστηριότητας με τη συμμετοχή του στην τριμελή πρεσβεία που εκλέγεται για να ευχαριστήσει το βασιλιά της Αιγύπτου Πτολεμαίο.

Ενώ το 180-179 ο φανατικός εκφραστής των Ρωμαιόφιλων και αντιμακεδόνων Καλλικράτης θα εκλεγεί στρατηγός. Θα πορευθεί με καθαρά προσωπικές φιλοδοξίες και φανατική αντιζηλία προς τους αντιπάλους του.

Κορυφαία κατά τα πρότυπα της τυραννίδας ενέργειά του είναι ο απορφανισμός της Αχαϊκής Συμπολιτείας από τα 1000 εκλεκτά μέλη της που στάλθηκαν ως όμηροι σε διάφορες περιοχές της Ιταλίας το 167 π.Χ. Ανάμεσά τους και ο Πολύβιος, που η ομηρία του θα έχει καταλυτικό αποτέλεσμα στην προσωπική του σταδιοδρομία ως ιστορικού, αλλά και στην τύχη των πόλεων της Αχαϊκής Συμπολιτείας.

Στον Γ΄  Μακεδονικό πόλεμο (171-167π.Χ.) ο Πολύβιος που είχε φτάσει  μέχρι και το αξίωμα του ιππάρχου, επιβάλλει την ουδετερότητα της Αχαϊκής Συμπολιτείας, ενάντια στον τυχοδιωκτισμό της ομάδας Καλλικράτη που επιδίωκε τη συμμαχία με τους Ρωμαίους, τον πιθανότερο νικητή.

Ο νικητής του Περσέα στην αιματηρή μάχη της Πύδνας (168 π.Χ.) Λ. Αιμίλιος Παύλος, ώριμος σε ηλικία, έμπειρος σε πολέμους, ευφυής, αυστηρός  και δραστήριος. Ένας πραγματικά μεγάλος στρατηγός με παράλληλη βαθιά μόρφωση. Μιλούσε την ελληνική γλώσσα και θαύμαζε τον Ελληνικό πολιτισμό Δεν είχε τη διπλωματικότητα  του Φλαμινίνου, αλλά γνώριζε την ψυχοσύνθεση και νοοτροπία των Ελλήνων.

Περιερχόμενος πόλεις της νότιας Ελλάδας θα φτάσει και στη Μεγαλόπολη όπου λόγω θέσεως και παιδείας συναντά οπωσδήποτε και γνωρίζει τον Πολύβιο. Έτσι όταν φτάνουν οι 1000 εξόριστοι του 167 π.Χ. και σκορπίζονται στις ιταλικές επαρχίες, ο ίδιος θα κρατήσει στην οικογένειά του τον Πολύβιο σύντροφο και δάσκαλο των δύο παιδιών του, ιδιαίτερα του Σκιπίωνα.

Η ανήσυχη εργατική φύση του Πολύβιου, η άνετη διαβίωση και η ευκαιρία να γνωρίσει τις πολιτικές και στρατιωτικές δραστηριότητες της Ρώμης, αλλά και ιστορικές πηγές και αρχεία,  θα τον αναδείξουν το σημαντικότερο Έλληνα ιστορικό των ελληνιστικών χρόνων που γράφει την παγκόσμια (καθολική) ιστορία του με επίκεντρο την κοσμοκράτειρα Ρώμη θέτοντας συγχρόνως και το θεμέλιο λίθο της ρωμαϊκής ιστορίας.

Ένα έργο 40 βιβλίων. Αλλά σώθηκαν ολόκληρα μόνο τα πέντε πρώτα, ενώ χάθηκαν πάνω από τα 2/3. Το έργο του κινείται γενικά στο πλαίσιο μιας 100ετίας (Από τα μέσα του 3ου μέχρι τα μέσα του 2ου αιώνος π.Χ.).  

Στο κύριο μέρος του περιγράφει τα 53 χρόνια δράσης και ανάπτυξης της Ρωμαϊκής Πολιτείας (221-168 π.Χ.). Ενώ το πρώτο μέρος, 264-221, είναι ουσιαστικά η σύγκρουση Ρώμης και Καρχηδόνας. Ο Πολύβιος το θεωρεί ως εισαγωγικό (τα δύο πρώτα βιβλία αποτελούν είδος εισαγωγής) της ιστορίας του και την αρχή της καταπληκτικής ανάπτυξης της Ρώμης. Από το 218 (που είναι αρχή της 140ης Ολυμπιάδας  -χρονολογικό μέτρο του Πολυβίου- και αρχή του Β΄ Καρχηδονιακού  Πολέμου που τελειώνει το 201 π.Χ. ), μέχρι το 146 π.Χ. είναι η Καθολική ιστορία του Πολυβίου, Η πρωτοτυπία και το προσωπικό χαρακτηριστικό του Μεγάλου Έλληνα Ιστορικού.

Η Εισαγωγή και το κύριο μέρος γράφτηκαν στη Ρώμη πριν το 150 πΧ., που είναι και το έτος ανάκλησης των εναπομεινάντων 300 εξόριστων Αχαιών και του ιδίου. Ο Πολύβιος θα  επιστρέψει όμως πάλι στην Ρώμη για να συνεχίσει την έρευνά του. Ο ιστορικός επίλογος, συνέχεια του κύριου μέρους, όπου έχουμε τη στερέωση της ρωμαϊκής κυριαρχίας (168-146)  γράφτηκε γύρω στα 132 π.Χ.

Φίλος και σύμβουλος του Σκιπίωνα, εμπειρότατος πια στα πολιτικά και στρατιωτικά θα βρεθεί σε επιχειρήσεις και στην Ιβηρική χερσόνησο. Στη Β. Αφρική όπου θα γνωρίσει τις επιχειρήσεις του Αφρικανικού πολέμου από το στρατόπεδο του Σκιπίωνα. Την τελική πολιορκία της Καρχηδόνας (149 π.Χ) και καταστροφή της (146 π.Χ).  Εν τω μεταξύ επικεφαλής του στόλου των Ρωμαίων θα γνωρίσει τα αφρικανικά παράλια και τις θάλασσες πέραν της  Ιβηρικής Θα είναι μάρτυς της καταστροφής της Καρχηδόνας το146 π.χ. και την ίδια χρονιά, επιστρέφοντας στην Ελλάδα, θα γνωρίσει και την καταστροφή της Κορίνθου. 

 Ώστε μπορούμε να μαρτυρήσουμε με βεβαιότητα ότι αντλεί τις ειδήσεις του με αυτοψία και εξ ακριβών πηγών.

Γιατί είναι εμπειρότατος στα πολιτικά και στρατιωτικά.

Συνδέεται με στενή σχέση με τους ισχυρότατους της εποχής του.

Πηγαίνει σε πολλές χώρες και ερευνά τα αρχεία τους.

Πριν γράψει την ιστορία του έχει γνωρίσει σαν στρατιώτης την Ελλάδα και τη   Μικρά Ασία. Θα φτάσει στον Πόντο και την Αίγυπτο. Θα διασχίσει την Ιταλία προσπαθώντας να προχωρήσει μέχρι τις Άλπεις για να κατανοήσει την πορεία του Αννίβα.

Ο Β΄ Καρχηδονιακός πόλεμος και ο Γ΄ εντάσσονται στην καθολική ιστορία του Πολυβίου, γιατί διαπραγματεύεται μαζί γεγονότα σε Ελλάδα, Ασία, Ιταλία και Αφρική. Εξετάζει το σύγχρονο πολιτικό βίο, τη δύναμη των Ρωμαίων και των άλλων λαών. Γίνεται εμπειρότατος των πολεμικών πραγμάτων.

Αναζητά και ερμηνεύει τα εσωτερικά και εξωτερικά αίτια: «Πώς και δια τι και πόθεν έκαστον των πραγμάτων τας αφορμάς λαμβάνειν». Ξεχωρίζει στη συλλογή της ύλης, αιτία, αφορμή, πρόφαση. Και την αρχή που είναι η πρώτη πράξη. Και προπαντός αναζητεί την αλήθεια και μόνον, χωρίς συναισθήματα συμπάθειας ή αντιπάθειας. 2.56.10: «Δεί των πραχθέντων και ρηθέντων κατ’ αλήθειαν αυτών μνημονεύειν πάμπαν». Ακολουθεί στην αναζήτηση της αλήθειας το πρότυπο του Θουκυδίδη που είπε ότι επιπόνως ευρίσκετο η αλήθεια.

Εξετάζει το έδαφος και το κλίμα, γιατί πιστεύει ότι επιδρούν στο ήθος και τη ζωή των λαών.

Ερευνώντας με ακρίβεια τα αίτια και κρίνοντας τα αποτελέσματα διδάσκει εξ αυτών τα μέλλοντα. Παρέχει διδάγματα στους ασχολουμένους με τα πολιτικά και στρατιωτικά. Και προνοώντας τα μέλλοντα συμβουλεύει τους Έλληνες να δεχτούν τη μοίρα τους και να μη διανοηθούν ένα χαμένο πόλεμο κατά των Ρωμαίων.

Ο Πολύβιος είναι πολύπειρος και σοφός, και η ιστορία του περικλείει τις δραστηριότητες των λαών στην περιμετρική λεκάνη της Μεσογείου που κυρίως βρίσκονται σε σχέση αναφοράς με τη Ρώμη.  Διατρίβει στη Ρώμη (το κέντρο του κόσμου και τη συμβολή όλων των δρόμων), Έχει επαφή με ρωμαίους πολίτες και πολιτικούς. Γνωρίζοντας το στρατό, τη ρωμαϊκή διοίκηση και το αδέκαστο των πολιτευομένων, γίνεται θαυμαστής της Ρώμης και συνήγορος της ρωμαϊκής κοσμοκρατορίας. Η προσωπική εμπειρία, όπως αναφέραμε, διδάσκει και ωφελεί επώδυνα  με πόνους και κινδύνους. Δια της ιστορίας επέρχεται η ωφέλεια άνευ βλάβης. Καλλίστη παιδεία προς αληθινόν βίον είναι η εμπειρία που προέρχεται από την πραγματική εμπειρία. Η γνώση των προγεγενημένων είναι καλή και αναγκαία για όσους θέλουν να κάνουν κάτι. Αλλά και για αυτούς που ευτυχούν, για να μπορέσουν να διατηρήσουν την ευτυχία τους κρίνοντας καλύτερα το μέλλον. Ο ιστορικός δι’ αληθινών έργων διδάσκει και ωφελεί. Ο Βρούτος είχε κάνει επιτομή της ιστορίας του και πριν από τη μάχη των Φαρσάλων διαβάζει Πολύβιο.

Το πολίτευμα της Ρώμης είναι το κέντρο της όλης ιστορίας του Πολυβίου. Είναι η πνευματική και ζωντανή ενότητα από την οποία πηγάζουν, αναπτύσσονται και μορφοποιούνται σε ένα οργανικό σύνολο. Και αυτό είναι που προσφέρει η ιστοριογραφία του Πολυβίου. Αφού ένα βιβλίο (το ΣΤ΄) αφιερώνεται σχεδόν ολοκληρωτικά για να περιγράψει με ακρίβεια τη Ρωμαϊκή Πολιτεία.

Η Πολιτεία είναι δημιουργός των ποικίλων φαινομένων της ανθρώπινης ιστορίας. Η Πολιτεία είναι η πρώτη επιστήμη, οι άλλες επιστήμες είναι δευτερεύουσες. Όπως είναι η τέχνη, αλλά και η θρησκεία που τη θεωρεί ως αρμόζουσα στους απαίδευτους. Αλλά τη θεωρεί και αναγκαία , γιατί κάποτε συνετίζει με το φόβο της τιμωρίας.

Τα ιστορικά γεγονότα εξαρτώνται άλλοτε από την ανθρώπινη δύναμη και πρόνοια. Αλλά και από την Τύχη. Μέσα σε 53 χρόνια (221-168) η Ρώμη γίνεται κοσμοκράτειρα κατά ανεξερεύνητο τρόπο. Με πρωτογενή παράγοντα το Ρωμαϊκό πολίτευμα, αλλά και την εύνοια της Τύχης (Είχε το θεό μαζί της, θα μεταγλωττίζαμε εμείς σήμερα).

         Ο Πολύβιος έγραψε και άλλα έργα που χάθηκαν. Αυτά είναι:

  1. Τακτικά ή των περί τας τάξεις υπομνήματα.
  2. Φιλοποίμενος βίος ή εγκώμιον (ίσως να ήταν το πρώτο του έργο).
  3. Περί του εν Ιβηρία πολέμου των Νουμαντίνων. Και αργότερα      
  4. Περί της τον ισημερινόν οικήσεως.

Γι’ αυτό το κύριο σύγγραμμά του και έργο ζωής του παραμένουν τα 40 βιβλία των ιστοριών του, που μας υποχρεώνουν να συμπεράνουμε πως ο Αρκάς Μεγαλοπολίτης Πολύβιος που γράφει σε σκληρή τεχνοκρατική γλώσσα, είναι ρωμαιοκεντρικός, οικουμενικός, καθολικός, αλλά τελικά ο πιο σημαντικός ιστορικός των Ελληνιστικών χρόνων.

Η σημερινή εκδήλωση, με εμπνευστή το δραστήριο πρόεδρο της Εταιρείας Αρκαδικών Γραμμάτων και Τεχνών κ. Ηλία Στασινό, έχει το χαρακτήρα ενός μαθήματος. Και μάθημα σημαίνει αλλαγή συμπεριφοράς. Ελπίζουμε να είναι επωφελής, σαν την ιστορία του Πολυβίου. Ένας έπαινος αρετής και ένα διαρκές μάθημα.

            Αυτό θα ολοκληρωνόταν με την τοποθέτηση της μαρμάρινης πλάκας με την   περίφημη ελεγεία του Φιλοποίμενα. Τη διάβασε ο Παυσανίας στη μαρμάρινη βάση του ανδριάντα του μεγάλου ανδρός, που βρισκόταν στον περίβολο του θεάτρου της αρχαίας Τεγέας.

 Σήμερα, στο δεξιό πεζόδρομο, πηγαίνοντας προς το αρχαίο θέατρο, ο χώρος είναι έτοιμος να τη φιλοξενήσει και αναδείξει. Κτήμα ες αεί.

Για τον Πολύβιο και το Φιλοποίμενα η πόλη της Μεγαλόπολης όλο κάτι κάνει και δεν κάνει. Και εκεί χρειάζεται η αποτελεσματική και επωφελής παρέμβαση. Οι μεγάλοι άνδρες εξακολουθούν να διδάσκουν αρκεί να τους βάλουμε στη ζωή μας. Η ελεγεία του Φιλοποίμενα ανοίγει έναν καλό και ωραίο δρόμο, το δρόμο της Αρετής

Διαβάζουμε:

ΦΙΛΟΠΟΙΜΗΝ

(Ο έσχατος των Ελλήνων)

Τούδ’ αρετά και δόξα καθ’ Ελλάδα, πολλά μεν αλκαίς,

πολλά δε και βουλαίς έργα πονησαμένου,

Αρκάδος αιχματά Φιλοποίμενος, ω μέγα κύδος

έσπετ’ ενί πτολέμω, δούρατος αγεμόνι.

Μανύει δε τρόπαια τετυγμένα δισσά τυράννων

Σπάρτας. Αυξομέναν δ’ άρατο δουλοσύναν.

Ων ένεκεν Τεγέα μεγαλόφρονα Κραύγιδος υιόν

στάσεν, αμωμήτου κράντορ’ ελευθερίας.

——————-

Ξακουστή είναι τούτου η ανδρεία και η δόξα στην Ελλάδα, ο οποίος πολλά με τη σωματική του ρώμη 

πολλά και με τη φρόνησή του επετέλεσε έργα,

του Αρκάδα μαχητή Φιλοποίμενα που μεγάλη δόξα

πήρε στον πόλεμο επικεφαλής δορυμάχων ανδρών.

Μάρτυρες τα δυο του στημένα τρόπαια για τους τυράννους

της Σπάρτης. Έθεσε τέρμα στην αυξανόμενη δουλεία.

Γι’ αυτό η Τεγέα το μεγαλόφρονα του Κραύγη γιο,

(μπρούτζινο) τον έστησε, της άσπιλης λευτεριάς τον πρωτεργάτη.

 

                        Ο Πολύβιος, όμως, με τα δικά του χέρια και την Ιστορία του έστησε το δικό του τρόπαιο.  Χρέος μας είναι να τον αγκαλιάσουμε και να τον φέρουμε πιο κοντά μας. Κομμάτι και της δικής μας ζωής.  Ευχαριστώ.

Παναγιώτης Φ. Δαλαμάγκας


Leave a Comment so far
Leave a comment



Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s



%d bloggers like this: