ΑΡΕΘΟΥΣΑ


ΠΟΛΥΒΙΟΣ.
March 11, 2009, 8:04 pm
Filed under: 1

ΠΟΛΥΒΙΟΣ.

Σύμβουλος και Συνταγματικός νομοθέτης. Τhe wise adviser.

————————————————–

             Ένα σημείο αφετηρίας ανάμεσα στην ιστορία και το μύθο θα μπορούσε να ήταν ο μεγάλος Αρκάς Αγκαίος, ( πατέρας του Αγαπήνορα του αποικιστή της Πάφου της Κύπρου), που οδήγησε τους Αρκάδες στην μεγάλη περιπέτεια της θάλασσας, θα μπορούσε να είχε τον τίτλο «Αναζητώντας τον Αγκαίο στα Βουνά και τις θάλασσες». Για να αναδείξουμε στο ίδιο πνεύμα και το θέμα της  σημερινής μας αναζήτησης: «Αναζητώντας τον Πολύβιο σε πόλεις, βουνά, στεριές και θάλασσες».Μια υπερογδοντάχρονη(202-120 π.Χ.) περιπετειώδης πορεία ζωής όπου το «πάθος» μετασχηματίζεται σε «μάθος» και καταγράφεται στη 40βιβλη γενική ιστορία του ως μάθημα. Θα επιμείνουμε όμως σε ένα περιγραφικό πλαίσιο, τη διαλεκτική του σχέση ανάμεσα στις ελληνικές πολιτείες και τη Ρώμη. Μια πορεία ζωής που κάνει το μεγαλοπολίτη Πολύβιο κοσμοπολίτη και τον ίδιο ένα «Σοφό ιστορικό και συνταγματικό νομοθέτη».

Κοινοπολίτες Αρκάδες και φίλοι της Αρκαδίας!

Ας αρχίσουμε με μια αναφορά τιμής και μνήμης για τον ιδρυτή της πόλης μας Επαμεινώνδα, που αποκάλεσε τη Βοιωτία «Ορχήστρα πολέμου». Έτσι θα μπορούσαμε και  εμείς τιμώντας τη μνήμη του μεγάλου πολιτικού και στρατιωτικού να  αποκαλέσουμε τη μεγαλοπολίτιδα, το οροπέδιο με τα όρη που το περιβάλλουν, «Ορχήστρα Πολιτισμού». Θυμέλη της είναι η μεγάλη Πόλη του Επαμεινώνδα που έχει σαν πυρήνα της το  Θέατρο και τη Βουλή των Μυρίων.

            Αυτό που αξίζει στη σημερινή μας συνάντηση είναι η προσπάθεια να φέρουμε  κοντά μας τους μεγάλους του παρελθόντος, ώστε να εξακολουθούν να διδάσκουν. Και να τους κάνουμε κομμάτι και της δικής μας ζωής. Θα το πετύχουμε, αν τους κάνουμε να διαλέγονται με την εποχή τους, τους ανθρώπους της εποχής τους, αλλά και μαζί μας. 

Πώς έφτασε ένας Ρωμαίος να δει το μεγάλο τέκνο της Μεγαλόπολης και της Αρκαδίας , το Φιλοποίμενα, ως «τον έσχατο των Ελλήνων»; Ας αναζητήσουμε την απάντηση στο βάθρο του ανδριάντα του, στην περίφημη «ελεγεία της Τεγέας», ένα εισιτήριο προς την αθανασία.

Διαβάζουμε:

 Τούδ’ αρετά και δόξα καθ’ Ελλάδα, πολλά μεν αλκαίς,

πολλά δε και βουλαίς έργα πονησαμένου,

Αρκάδος αιχματά Φιλοποίμενος, ω μέγα κύδος

έσπετ’ ενί πτολέμω, δούρατος αγεμόνι.

Μανύει δε τρόπαια τετυγμένα δισσά τυράννων

Σπάρτας. Αυξομέναν δ’ άρατο δουλοσύναν.

Ων ένεκεν Τεγέα μεγαλόφρονα Κραύγιδος υιόν

στάσεν, αμωμήτου κράντορ’ ελευθερίας.

——————-

Ξακουστή είναι τούτου η ανδρεία και η δόξα στην Ελλάδα, ο οποίος πολλά με τη σωματική του ρώμη 

πολλά και με τη φρόνησή του επετέλεσε έργα,

του Αρκάδα μαχητή Φιλοποίμενα που μεγάλη δόξα

πήρε στον πόλεμο επικεφαλής δορυμάχων ανδρών.

Μάρτυρες τα δυο του στημένα τρόπαια για τους τυράννους

της Σπάρτης. Έθεσε τέρμα στην αυξανόμενη δουλεία.

Γι’ αυτό η Τεγέα το μεγαλόφρονα του Κραύγη γιο,

(μπρούτζινο) τον έστησε, της άσπιλης λευτεριάς τον πρωτεργάτη.

                        Οι Τεγεάτες τιμούν το Φιλοποίμενα ως πρωτεργάτη της άσπιλης, της αμόλυντης ελευθερίας. Και με το «μάρτυρες τα δυο του στημένα τρόπαια για τους τυράννους της Σπάρτης» παραθέτουν τη μοναδική τους τεκμηρίωση. Οι Τεγεάτες λατρεύουν το Φιλοποίμενα ως «τυραννοκτόνο», την κορυφαία δηλαδή τιμή και λατρεία που παραθέτει και  η ίδια η Αθηναϊκή Δημοκρατία για τους δικούς της Τυραννοκτόνους

                        Πώς όμως είδαν οι Αρκάδες το μεγάλο ιστορικό και πολιτικό

Πολύβιο;  Οι Ελληνικές πόλεις που ανήκαν στην Αχαϊκή Συμπολιτεία, πέτυχαν από τους Ρωμαίους να ρυθμίσει το πολίτευμά τους ο Πολύβιος και να θέσει γι’ αυτούς νόμους. Έτσι ο Πολύβιος πριν ολοκληρώσει τη σαραντάβιβλο γενική ιστορία του, γράφει μια άλλη ιστορία που αποτυπώνεται ως πράξη ευγνωμοσύνης και λατρείας, και που ανιχνεύεται επί αιώνες στις περισσότερες Αρκαδικές πόλεις.

                        Το επιβεβαιώνει η αρχαιολογική έρευνα με το ενεπίγραφο βάθρο από τις ανασκαφές της Ολυμπίας του έτους 1877 και το «περικαλλές άγαλμα» από τον αρχαίο Κλείτορα με τον Πολύβιο σε μορφή πολεμιστή.

Το επιβεβαιώνουν οι μαρτυρίες του Παυσανία, όταν αναφέρεται

στην αγορά της Μεγαλόπολης(Π. 8.30,8-9), και  της αρχαίας Μαντινείας, (Π.8.9,1-2) στην αγορά της Τεγέας(Π.8. 48,8) και στο Παλλάντιο.

Στην αρχαία ΛΥΚΟΣΟΥΡΑ, (Π. 8.37,2) σε στοά στο Ναό της Δήμητρας και Κόρης σε μια σειρά αγαλμάτων διαβάζουμε επίγραμμα με τον μέγιστο έπαινο για τον Πολύβιο: «Επί δε τω τετάρτω Πολύβιος ο Λυκόρτα και οι επίγραμμά εστίν εξ αρχής τι μη αν σφαλήναι την Ελλάδα, ει Πολυβίω τα πάντα επείθετο και αμαρτούση δι’ εκείνου βοήθειαν αυτή γενέσθαι μόνου». Και τέταρτο τον Πολύβιο, το γιο του Λυκόρτα. Στο Τελευταίο υπάρχει επίγραμμα πως η Ελλάδα δεν θα ατυχούσε από την αρχή, αν σ’ όλα άκουγε τον Πολύβιο. Και μετά την ατυχία της μόνο εκείνος τη βοήθησε.

Ο Πολύβιος της Λυκόσουρας είναι ο Σοφός Σύμβουλος, the Wise Adviser, που τον βρίσκουμε στον ιστορικό Ηρόδοτο και τον τραγικό ποιητή Αισχύλο. Πάθος-μάθος. Παθαίνεις και μαθαίνεις. Ο Κύρος κατεβάζει από την πυρά τον Κροίσο και τον κρατά δίπλα του σαν σοφό σύμβουλο. Οι Αρκάδες γνωρίζουν τον Πολύβιο σαν τον πολύπειρο σοφό πατριώτη τους. Η πείρα της τραγωδίας είναι πλαστή γνώση, κατά τον Πολύβιο, ενώ η πείρα της ζωής επώδυνη. Αντίθετα η γνώση της ιστορίας είναι αληθινή, και χωρίς πόνους.

Ο Πολύβιος, σαν ιδιόρρυθμος πολεμιστής, αγωνίστηκε για την πατρίδα του την Αρκαδία με καθαρά προσωπικό τρόπο, με το μεγαλείο της πείρας και της σοφίας του. Για τους μεταγενέστερους αποτυπώνεται στην περίφημη Γενική, παγκόσμια για την εποχή του ιστορία που αναπτύσσεται σε 40 βιβλία με επίκεντρο την πόλη και την πολιτεία της Ρώμης. Ο Πολύβιος γυρίζει στην ουσία της ιστορίας.  Γίνεται ίστωρ (από το οίδα= που σημαίνει γνωρίζω, γιατί το είδα με τα μάτια μου) Η Ιστορία του είναι εμπειρία μιας πολυτάραχης ζωής. Πέθανε πέφτοντας από το άλογο  στα 82 του χρόνια.

Η ιστορία για τον Πολύβιο είναι μάθημα, δημιουργός ευδαιμονίας. Αυτό που αποδίδεται επιγραμματικά από τον Ευριπίδη: «Όλβιος όστις ιστορίας έσχε μάθησιν», ευτυχισμένος που απόχτησε σαν κτήμα του το μάθημα της ιστορίας. Και για μας ο Πολύβιος παραμένει ο σοφός οδηγός και συμπαραστάτης ζωής.

Ο Πολύβιος είναι παιδί όχι του Λυκόρτα, αλλά της Αχαϊκής Συμπολιτείας. Μιας συνταραχτικής εποχής την οποία και αποτυπώνει ή εκτυπώνει ανάγλυφη στην περίφημη ιστορία του, την οποία περιγράφει ως «πραγματεία».

Γεννημένος το 202 π.Χ. θα κουβαλήσει τις μνήμες της εποχής του. Στην εποχή του φτάνουν οι μνήμες ενός από τους διασημότερους άνδρες της Αχαϊκής Συμπολιτείας, του  Αρατου, που απάλλαξε από την τυραννία τη Σικυώνα όπου τιμήθηκε και λατρεύτηκε σαν ήρωας ελευθερωτής. Ο Αρατος εκλέχτηκε πρώτη φορά το 245 π. Χ  και κατόπιν 17 φορές στρατηγός της Αχαϊκής Συμπολιτείας, της οποίας το κάλλιστον έργον, κατά τον Πολύβιο, ήταν η ομόνοια των Πελοποννησίων. Τα ιστορικά του «Υπομνήματα» που χάθηκαν, θα τα μελετήσει ο Πολύβιος. Εκεί αναγράφεται ως επιδίωξή του η απαλλαγή της Πελοποννήσου από τους Τυράννους αλλά και από την κυριαρχία των Μακεδόνων.

Όταν μόλις μαθαίνει να περπατάει ο μικρός Πολύβιος αρχίζει ο Β΄ Μακεδονικός πόλεμος (200-197) και η εισβολή των Ρωμαίων στη Μακεδονία (199 π.Χ.). Η Αχαϊκή Συμπολιτεία προσχωρεί στην αντιμακεδονική παράταξη.

και την ημέρα της μάχης των Κυνός Κεφαλών (197 π.Χ.) με νικητή το Φλαμινίνο οι Αχαιοί νικούσαν κοντά στη Σικυώνα το Μακεδόνα στρατηγό Ανδροσθένη διοικητή της φρουράς του Ακροκορίνθου.

Ο Πολύβιος έχει μια πορεία παιδείας ανάμεσα στο μύθο και την ιστορία, το μύθο και το λόγο. Βιώνει τον ιστορικό μύθο της ελευθερίας των Ελλήνων με τη μνημειώδη διακήρυξη του Φλαμινίνου (196 π.Χ.), παλαιού αντιπάλου του Φιλοποίμενα, ενώπιον επισήμων εκπροσώπων των Ελλήνων στο στάδιο που γιορτάζονταν τα Ίσθμια.

«Η Σύγκλητος των Ρωμαίων και ο Τίτος Κοΐντιος στρατηγός ύπατος, καταπολεμήσαντες βασιλέα Φίλιππον και Μακεδόνας, αφιάσιν ελευθέρους, αφρουρήτους, αφορολογήτους, νόμοις χρωμένους τοις πατρίοις, Κορινθίους, Φωκέας, Λοκρούς, Ευβοείς, Αχαιούς και Φθιώτας, Μάγνητας, Θεσσαλούς, Βεραιβούς».

 

Την άνοιξη του 182 ο πατέρας Λυκόρτας εκλεγμένος στρατηγός στη θέση του νεκρού Φιλοποίμενα, θα πολιορκήσει τη Μεσσήνη και ελευθερώνοντάς την θα τιμωρήσει τους υπεύθυνους της δολοφονίας του 70χρονου Φιλοποίμενα. Τα ιερά του λείψανα θα μεταφέρει τιμητικά στη Μεγαλόπολη. Επίκεντρο της πάνδημης πομπής είναι ο 20ετής γιος του Λυκόρτα  Πολύβιος που κρατά στους ώμους του την καταστόλιστη υδρία με τη σποδό του νεκρού ήρωα.

Το 181/180 έχουμε το πρώτο δείγμα της πολιτικής του δραστηριότητας με τη συμμετοχή του στην τριμελή πρεσβεία που εκλέγεται για να ευχαριστήσει το βασιλιά της Αιγύπτου Πτολεμαίο.

Ενώ το 180-179 ο φανατικός εκφραστής των Ρωμαιόφιλων και αντιμακεδόνων Καλλικράτης θα εκλεγεί στρατηγός. Θα πορευθεί με καθαρά προσωπικές φιλοδοξίες και φανατική αντιζηλία προς τους αντιπάλους του.

Κορυφαία κατά τα πρότυπα της τυραννίδας ενέργειά του είναι ο απορφανισμός της Αχαϊκής Συμπολιτείας από τα 1000 εκλεκτά μέλη της που στάλθηκαν ως όμηροι σε διάφορες περιοχές της Ιταλίας το 167 π.Χ. Ανάμεσά τους και ο Πολύβιος, που η ομηρία του θα έχει καταλυτικό αποτέλεσμα στην προσωπική του σταδιοδρομία ως ιστορικού, αλλά και στην τύχη των πόλεων της Αχαϊκής Συμπολιτείας.

Στον Γ΄  Μακεδονικό πόλεμο (171-167π.Χ.) ο Πολύβιος που είχε φτάσει  μέχρι και το αξίωμα του ιππάρχου, επιβάλλει την ουδετερότητα της Αχαϊκής Συμπολιτείας, ενάντια στον τυχοδιωκτισμό της ομάδας Καλλικράτη που επιδίωκε τη συμμαχία με τους Ρωμαίους, τον πιθανότερο νικητή.

Ο νικητής του Περσέα στην αιματηρή μάχη της Πύδνας (168 π.Χ.) Λ. Αιμίλιος Παύλος, ώριμος σε ηλικία, έμπειρος σε πολέμους, ευφυής, αυστηρός  και δραστήριος. Ένας πραγματικά μεγάλος στρατηγός με παράλληλη βαθιά μόρφωση. Μιλούσε την ελληνική γλώσσα, θαύμαζε τον Ελληνικό πολιτισμό και γνώριζε την ψυχοσύνθεση και νοοτροπία των Ελλήνων.

Περιερχόμενος πόλεις της νότιας Ελλάδας θα φτάσει και στη Μεγαλόπολη όπου, λόγω θέσεως και παιδείας, συναντά και γνωρίζει τον Πολύβιο. Έτσι όταν φτάνουν οι 1000 εξόριστοι του 167 π.Χ. και σκορπίζονται στις ιταλικές επαρχίες, ο ίδιος θα κρατήσει στην οικογένειά του τον Πολύβιο σύντροφο και δάσκαλο των δύο παιδιών του, ιδιαίτερα του Σκιπίωνα.

Η ανήσυχη εργατική φύση του Πολύβιου, η άνετη διαβίωση και η ευκαιρία να γνωρίσει τις πολιτικές και στρατιωτικές δραστηριότητες της Ρώμης, αλλά και ιστορικές πηγές και αρχεία,  θα τον αναδείξουν το σημαντικότερο Έλληνα ιστορικό των ελληνιστικών χρόνων που γράφει την παγκόσμια (καθολική) ιστορία του με επίκεντρο την κοσμοκράτειρα Ρώμη θέτοντας συγχρόνως και το θεμέλιο λίθο της ρωμαϊκής ιστορίας.

Ένα έργο 40 βιβλίων. Αλλά σώθηκαν ολόκληρα μόνο τα πέντε πρώτα, ενώ χάθηκαν πάνω από τα 2/3. Το έργο του κινείται γενικά στο πλαίσιο μιας 100ετίας (Από τα μέσα του 3ου μέχρι τα μέσα του 2ου αιώνος π.Χ.).  

Στο κύριο μέρος του περιγράφει τα 53 χρόνια δράσης και ανάπτυξης της Ρωμαϊκής Πολιτείας (221-168 π.Χ.)ίναι η Καθολική ιστορία του Πολυβίου, Η πρωτοτυπία και το προσωπικό χαρακτηριστικό του Μεγάλου Έλληνα Ιστορικού.

Φίλος και σύμβουλος του Σκιπίωνα, εμπειρότατος πια στα πολιτικά και στρατιωτικά θα βρεθεί σε επιχειρήσεις και στην Ιβηρική χερσόνησο. Στη Β. Αφρική, όπου θα γνωρίσει τις επιχειρήσεις του Αφρικανικού πολέμου από το στρατόπεδο του Σκιπίωνα. Την τελική πολιορκία της Καρχηδόνας (149 π.Χ) και καταστροφή της (146 π.Χ).  Εν τω μεταξύ επικεφαλής του στόλου των Ρωμαίων θα γνωρίσει τα αφρικανικά παράλια και τις θάλασσες πέραν της  Ιβηρικής. Θα γίνει μάρτυς της καταστροφής της Καρχηδόνας το146 π.χ. και την ίδια χρονιά, επιστρέφοντας στην Ελλάδα, θα γνωρίσει και την καταστροφή της Κορίνθου. 

 Ώστε μπορούμε να μαρτυρήσουμε με βεβαιότητα ότι αντλεί τις ειδήσεις του με αυτοψία και εξ ακριβών πηγών.

Γιατί είναι εμπειρότατος στα πολιτικά και στρατιωτικά.

Συνδέεται με στενή σχέση με τους ισχυρότατους της εποχής του.

Πηγαίνει σε πολλές χώρες και ερευνά τα αρχεία τους.

Πριν γράψει την ιστορία του έχει γνωρίσει σαν στρατιώτης την Ελλάδα και τη   Μικρά Ασία. Θα φτάσει στον Πόντο και την Αίγυπτο. Θα διασχίσει την Ιταλία προσπαθώντας να προχωρήσει μέχρι τις Άλπεις για να κατανοήσει την πορεία του Αννίβα.

Εξετάζει το σύγχρονο πολιτικό βίο, τη δύναμη των Ρωμαίων και των άλλων λαών. Γίνεται εμπειρότατος των πολεμικών πραγμάτων.

Αναζητά και ερμηνεύει τα εσωτερικά και εξωτερικά αίτια: «Πώς και δια τι και πόθεν έκαστον των πραγμάτων τας αφορμάς λαμβάνειν». Ξεχωρίζει στη συλλογή της ύλης, αιτία, αφορμή, πρόφαση. Και την αρχή που είναι η πρώτη πράξη. Και προπαντός αναζητεί την αλήθεια και μόνον, χωρίς συναισθήματα συμπάθειας ή αντιπάθειας. 2.56.10: «Δεί των πραχθέντων και ρηθέντων κατ’ αλήθειαν αυτών μνημονεύειν πάμπαν». Ακολουθεί στην αναζήτηση της αλήθειας το πρότυπο του Θουκυδίδη που είπε ότι «επιπόνως ευρίσκετο η αλήθεια».

Εξετάζει το έδαφος και το κλίμα, γιατί πιστεύει ότι επιδρούν στο ήθος και τη ζωή των λαών.

Ερευνώντας με ακρίβεια τα αίτια και κρίνοντας τα αποτελέσματα διδάσκει εξ αυτών τα μέλλοντα. Παρέχει διδάγματα στους ασχολούμενους με τα πολιτικά και στρατιωτικά. Και προνοώντας τα μέλλοντα συμβουλεύει τους Έλληνες να δεχτούν τη μοίρα τους και να μη διανοηθούν ένα χαμένο πόλεμο κατά των Ρωμαίων.

Ο Πολύβιος είναι πολύπειρος και σοφός, και η ιστορία του περικλείει τις δραστηριότητες των λαών στην περιμετρική λεκάνη της Μεσογείου που κυρίως βρίσκονται σε σχέση αναφοράς με τη Ρώμη.  Διατρίβει στη Ρώμη (το κέντρο του κόσμου και τη συμβολή όλων των δρόμων), Έχει επαφή με ρωμαίους πολίτες και πολιτικούς. Γνωρίζοντας το στρατό, τη ρωμαϊκή διοίκηση και το αδέκαστο των πολιτευομένων, γίνεται θαυμαστής της Ρώμης και συνήγορος της ρωμαϊκής κοσμοκρατορίας. Η προσωπική εμπειρία, όπως αναφέραμε, διδάσκει και ωφελεί επώδυνα  με πόνους και κινδύνους. Δια της ιστορίας επέρχεται η ωφέλεια άνευ βλάβης. Καλλίστη παιδεία προς αληθινόν βίον είναι η εμπειρία που προέρχεται από την πραγματική εμπειρία της ιστορίας. Ο ιστορικός δι’ αληθινών έργων διδάσκει και ωφελεί.

Ο Βρούτος είχε κάνει επιτομή της ιστορίας του και πριν από τη μάχη των Φαρσάλων διαβάζει Πολύβιο.

Το πολίτευμα της Ρώμης είναι το κέντρο της όλης ιστορίας του Πολυβίου. Είναι η πνευματική και ζωντανή ενότητα από την οποία πηγάζουν, αναπτύσσονται και μορφοποιούνται τα πάντα σε ένα οργανικό σύνολο. Και αυτό είναι που προσφέρει η ιστοριογραφία του Πολυβίου. Αφού ένα βιβλίο (το ΣΤ΄) αφιερώνεται σχεδόν ολοκληρωτικά για να περιγράψει με ακρίβεια τη Ρωμαϊκή Πολιτεία.

Η Πολιτεία είναι δημιουργός των ποικίλων φαινομένων της ανθρώπινης ιστορίας. Η Πολιτεία είναι η πρώτη επιστήμη, οι άλλες επιστήμες είναι δευτερεύουσες.

Τα ιστορικά γεγονότα εξαρτώνται άλλοτε από την ανθρώπινη δύναμη και πρόνοια. Αλλά και από την Τύχη. Μέσα σε 53 χρόνια (221-168) η Ρώμη γίνεται κοσμοκράτειρα κατά ανεξερεύνητο τρόπο. Με πρωτογενή παράγοντα το Ρωμαϊκό πολίτευμα, αλλά και την εύνοια της Τύχης (Είχε το θεό μαζί της, θα μεταγλωττίζαμε εμείς σήμερα).

         Ο Πολύβιος έγραψε και άλλα έργα που χάθηκαν. Αυτά είναι

  1.  Τακτικά ή των περί τας τάξεις υπομνήματα.
  2. Φιλοποίμενος βίος ή εγκώμιον (ίσως να ήταν το πρώτο του έργο).
  3. Περί του εν Ιβηρία πολέμου των Νουμαντίνων. Και αργότερα      
  4. Περί της τον ισημερινόν οικήσεως.

 

                        Γι’ αυτό το κύριο σύγγραμμά του και έργο ζωής του παραμένουν τα 40 βιβλία των ιστοριών του, που μας υποχρεώνουν να συμπεράνουμε πως ο Αρκάς Μεγαλοπολίτης Πολύβιος που γράφει σε σκληρή τεχνοκρατική γλώσσα, είναι ρωμαιοκεντρικός, οικουμενικός, καθολικός, αλλά τελικά ο πιο σημαντικός ιστορικός των Ελληνιστικών χρόνων. Παραμένει ένας σοφός σύμβουλος παιδείας και για την ταραγμένη εποχή μας.

Η έμπνευση, ο πόνος και η δραστηριότητα της Βασιλικής Κατσιρούμπα με την ομόθυμη συμπαράσταση Δήμου και Σχολείων Μεγαλοπόλεως, έδωσαν ένα ξεχωριστό νόημα στη σημερινή εκδήλωση που παίρνει το χαρακτήρα ενός μαθήματος. Και μάθημα σημαίνει αλλαγή συμπεριφοράς. Ελπίζουμε να είναι επωφελές, σαν την ιστορία του Πολυβίου. Ένας έπαινος αρετής και ένα διαρκές μάθημα. Και εμείς ομολογούμε με ειλικρίνεια. Αξιζε τον κόπο να γνωριστούμε! Ευχαριστώ.

Παναγιώτης Φ. Δαλαμάγκας


Leave a Comment so far
Leave a comment



Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s



%d bloggers like this: