ΑΡΕΘΟΥΣΑ


ΑΠΟΛΛΩΝΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΤΕΓΕΑΣ
May 1, 2011, 6:19 pm
Filed under: Uncategorized

ΑΠΟΛΛΩΝΙΟ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΡΚΟ ΤΕΓΕΑΣ

 Η Γιορτή του Κάλλους.

————————–

       Αυτό που ξέρουν οι πολλοί είναι το πανηγύρι της ζωοδόχου Πηγής, με ειδική αναφορά στο πρόσωπο της Παναγίας ως Πηγής Ζωής. Στον πανάρχαιο ιστορικό λόφο του Αγίου Σώστη Τεγέας η Παναγία φέρει την προσωνυμία «ΧΡΥΣΟΠΥΓΗ». Αυτό μαρτυρείται από την εντοιχισμένη στη νότια πλευρά του ιερού του ναού επιγραφή.

            Λίγοι ξέρουν πως ο Ναός της Επισκοπής γιόρταζε κυρίως ως Ναός της Ζωοδόχου Πηγής μέχρι το 1849. Όταν όμως, μετά από ενέργειες του Δημάρχου Τεγέας, λειτούργησε το 15Αύγουστο του 1885 η Εκκλησία με χιλιάδες προσκυνητές και με εισήγηση του ίδιου Δημάρχου και απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Τεγέας (τέλη Αύγουστο 1885) ιδρύθηκε (5 Οκτωβρίου 1885) η Πανήγυρης του Δήμου Τεγέας, τότε καθιερώθηκε ως πανηγυρικός εορτασμός η Κοίμηση της Θεοτόκου, αλλά παρέμεινε και ο θρησκευτικός εορτασμός της Παναγίας ως Ζωοδόχου Πηγής.

            Την Παρασκευή της Λαμπρής ελάμβανε χώρα μια ιδιότυπη γιορτή για την αναζήτηση συζύγων από τα κορίτσια της Τεγέας. Η πρώτη των νεανίδων εθεωρείτο σαν υποψήφια νύφη. Την πλησίαζε χορευτικά ο «ερωτευμένος» νέος και της πρότεινε το μαντήλι για να τη χορέψει. Η αποδοχή της χειρονομίας σήμαινε και αποδοχή της πρότασης γάμου. Η άρνηση ήταν δημόσια απόρριψη. Στη δεύτερη περίπτωση είχαμε την απογοήτευση από το ασκέρι του υποψήφιου γαμπρού. Άναβαν τα αίματα και κάποτε κατέληγαν σε σύγκρουση με τους συγγενείς της κοπέλας.

            Αυτή ήταν η «ΓΙΟΡΤΗ ΤΟΥ ΚΑΛΛΟΥΣ», ή  «ΚΑΛΛΙΣΤΕΙΑ», που μας παραπέμπει στο θεό της Αρμονίας και του Κάλους Απόλλωνα. Ο ναός του βρισκόταν στο τετράγωνο που διασχίζεται από το δρόμο που οδηγεί από την Οικοκυρική στο Μνημείο των Ηρώων. Νωρίς ο Ναός «θυσιάστηκε» για να στεγάσει τον καινούργιο θεό που ήρθε από την έρημο της Ανατολής. Η Παλαιοχριστιανική βασιλική του Απόλλωνα ήταν τρίκλιτη, ακουμπούσε στην ανατολική πλευρά της Αγοράς και το μήκος του κλίτους της ήταν45 μ.

            Από τον 6ο αιώνα π. Χ. ο Απόλλωνας της Δήλου γίνεται  Απόλλωνας Ήλιος και έδωσε το δικό του πιστοποιητικό γέννησης στο νεογέννητο θεό της Βηθλεέμ. Και αυτό συνέβη τον 6ο αι. μ.Χ. κατά τον οποίο η ημέρα εορτής της γέννησης του Απόλλωνα Ήλιου καθιερώνεται ως ημερομηνία γέννησης του Χριστού. Αλλά και στους Αϊ-Λιάδες των βουνών της Τεγέας η λαϊκή παράδοση συνδέει το φωτεινό άρμα του Απόλλωνα Ήλιου με τον Προφήτη Ηλία, που τον θεωρεί περισσότερο Έλληνα και πολύ απομακρυσμένο από την εβραϊκή παράδοση της Παλαιάς Διαθήκης.

            Τα «ΑΠΟΛΛΩΝΕΙΑ» δε διασώζονται ως ονομασία αγώνων στην Τεγέα. Διασώθηκαν όμως περιγραφές από τις εορτές του Απόλλωνα που είχαν χαρακτήρα λατρευτικό και σχετίζονταν με την ευφορία, τη βλάστηση και την καρποφορία. Όλα αυτά συνέβαιναν στο χώρο της αγοράς της αρχαίας Τεγέας, που αποτελεί τον πυρήνα του Αρχαιολογικού Πάρκου Τεγέας. Και στα πρώιμα χριστιανικά χρόνια περιβαλλόταν από τρεις Παλαιοχριστιανικές Βασιλικές.

            Δεν είναι μόνο η «ΓΙΟΡΤΗ ΤΟΥ ΚΑΛΛΟΥΣ» που μας παραπέμπει στο Θεό του Κάλλους, αλλά και ένα άλλο πλήθος από δρώμενα που μας επιβάλλουν να θεωρούμε το Αρχαιολογικό Πάρκο Τεγέας ως «ΑΠΟΛΛΩΝΙΟ ΠΑΡΚΟ». Αλλά αυτά τα αφήνουμε για ένα προσεχές σημείωμα. Τώρα μένουμε στο «ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ», αλλά έχουμε χρέος να «αναστήσουμε» μέσα από τις ιστορικές μνήμες και τον Απόλλωνα Ήλιο της Τεγέας. Αυτόν τον «αλεξίκακο» (που  μας προφυλάσσει από το κακό), τον «επικούρειο» (βοηθό), αλλά και θαυματουργό.

Παναγιώτης Φ. Δαλαμάγκας


Leave a Comment so far
Leave a comment



Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s



%d bloggers like this: